Anlamlailgili sanat lar (Sanayi-i mâneviye): İlhan, tevriye, tenasüp anlam değişmeleri, cümle kuruluşu gibi unsurları inceleyip kurallara bağlayan dil bilgisi. Yunanca gramma kökünden geliyor. GÜLDESTE aynı fikri değişik kelimelerle tekrar etmek, aynı anlama gelen kelimeleri art arda söylemek, yazıya yabancı fikir ve İmalekısa heceyi uzun yapar. Arapça ve Farsça kelimelerdeki bazı uzun seslerin vezin gereği kısa okunmasına da zihaf denir. Sessiz bir harfle biten kelime vezin gereği açık olması gerekirse, kendinden sonra sesli ile başlayan bir hece varsa birinci kelimenin sonundaki harf, ikinci kelimenin ilk hecesine ulanır. Buna ulama denir. şimdisadede gelirsek; bizim taşınmamızla ilgili yüksek fikirlerini esirgemeyip ''ama yazın da bodrum çok kalabalık ve çekilmez oluyor'' diyen tanıdık veya tanımadık herkese bu 9 aylık sakin dönemi nasıl geçirdiğimizi tahmin etmelerini ve düşünmelerini rica ediyorum. o 3 aylık bodrum keşmekeşinde ise evimizin veya dostlarımızın bahçesinde gayet huzurlu ve bol Sessizharfle biten bir kelimenin sesli harfle başlayan bir sonraki kelimeyle birleşmiş gibi okunması veya söylenmesine ulama denir: Ezan oku (E-za-no-ku), Çınar altı (Çı-na-ral-tı) Ekmek al gel (ek-me-kal-gel). G Ü Z E L K O N U Ş M A İnsanlar inançlarım, düşüncelerini, duygularım, düşlerini, isteklerini 4 Bir kelime bulma oyunu ile ilgili kurallar şöyledir: Sözcüklerin hiçbiri aynı harfle başlamamaktadır. Sesli harfile başlayan sadece bir sözcük vardır. Bulunan sözcük, bir önceki kelimenin son harfiyle başlamaktadır. Türetilen sözcüklerdeki sessiz harf sayısı, sesli harf sayısından fazla olmalıdır. Uyarı Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen kelime özel ad değilse büyük harfle başlamaz: 2007 yılında Türk Dil Kurumunun 75. yılını kutladık. Örnek niteliğindeki kelimelerle başlayan cümlede de ilk harf büyük yazılır: "Et-, ol-" fiilleri, dilimizde en WmiZSjj. Yapılan araştırmalardan elde edilen verilere göre, 2015 yılı itibariyle, dünyanın dört bir yanında bir buçuk milyardan fazla insan iş hayatında İngilizceyi kullanmaktadır. Bu rakam son dört yılda şüphesiz daha da artmış olmalı. İngilizce başlangıç dersleri alarak sizde iş olanaklarınızı arttırın. Eğer şu an İngilizce öğreniyorsanız bilin ki, öğrenme amacınız dili günlük hayatta kullanmak da olsa, dünya üzerinde nerdeyse iki milyar insanın iletişim kurabildiği bir dili konuşmayı öğrenmek de olsa, her türlü çabanıza değeceğine emin olabilirsiniz. Gelin İngilizce öğrenmenin hayatınıza katacaklarına bir göz atalım. Uluslararası firmaların toplantılarında çoğu zaman İngilizce kullanılır Kaynak Unsplash En iyi İngilizce öğretmenleri müsait5 59 yorum İlk ders ücretsiz!5 88 yorum İlk ders ücretsiz!5 21 yorum İlk ders ücretsiz!5 37 yorum İlk ders ücretsiz!5 32 yorum İlk ders ücretsiz!5 22 yorum İlk ders ücretsiz!5 17 yorum İlk ders ücretsiz!5 19 yorum İlk ders ücretsiz!5 59 yorum İlk ders ücretsiz!5 88 yorum İlk ders ücretsiz!5 21 yorum İlk ders ücretsiz!5 37 yorum İlk ders ücretsiz!5 32 yorum İlk ders ücretsiz!5 22 yorum İlk ders ücretsiz!5 17 yorum İlk ders ücretsiz!5 19 yorum İlk ders ücretsiz!Başlayınİngilizce İş Hayatının Dilidir Siyasi ve ekonomik güç bir dilin globallik düzeyini belirleyen en önemli unsurlardandır. Amerika dünya lideri sıfatını devralmadan önce dünyayı Britanya İmparatorluğu yönetiyordu. Amerika’nın resmiyette tanımlı bir dili olmasa bile, vatandaşların çoğunluğu ve hükümeti İngilizce konuşuyor. Amerika’nın İngilizceyi anadil olarak kullanmasıyla İngilizce dünya çapında ortak dil haline gelmiş, uluslararası firmalar işlemlerini gerçekleştirirken anadili farklı olan kişiler tarafından benimsenen bu ortak dil kullanılmaya başlanmıştır. Business English/İş İngilizcesi Nasıl Öğrenilir Business English yani iş İngilizcesi öğrenmeye başlamadan önce İngilizce konuşmanızı geliştirmenizde yarar var. İngilizceyi öğrenme sürecinde, gramer kullanımı ve kelime dağarcığınızla ilgili endişeleriniz İngilizce konuşmaya çekinmenize sebep olabilir. Böyle bir durumda bireysel İngilizce online eğitim alarak, ya da sizin gibi yeni İngilizce öğrenen kişilerin olduğu bir gruba dahil olup konuşma pratiği yaparak kendinize güveninizi artırabilirsiniz. Anadili İngilizce olan kişilerle iletişime geçerek de konuşmanızın akıcılığını ve telaffuzunuzu iyileştirme imkanı bulabilirsiniz. Dil becerilerinizi kendi kendinize test etmeyi tercih ediyorsanız online testlerden yararlanabilirsiniz. İş İngilizcesinin kendine has bir sözcük hazinesi vardır Çalışmayı düşündüğünüz alanla ilişkili kelimeleri ve kalıpları öğrenmeden önce iyi bir İngilizce temeliniz olması önemlidir. Temeliniz olması demek, düzensiz filler ve onların fiil çekimleriyle birlikte zamanlar; sıfat ve zarfların kullanımı, cümle yapısı ve kalıp sözcüklerin yerinde kullanımı, deyim ve argonun doğru kullanımını iyi bilmek anlamına gelir. İş hayatında dinleme becerisi de en az okuma, konuşma ve yazma becerileri kadar büyük önem taşır. Bu nedenle İngilizceye ayırdığınız çalışma süresininin önemli bir kısmında işitsel materyallerle meşgul olmalısınız. Hangi İş alanı İlginizi çekiyor? İş İngilizcesinde kelime kullanımları her alana özel şekillenir. Örneğin maliyeye ilginiz varsa öğrenebileceğiniz birkaç kelime şunlardır; currency döviz, accounting muhasebe, ve liability yükümlülük. Daha çok turizm ve konaklama alanına yönelmeyi planlıyorsanız, öğrenmeniz gereken kelimeler arasında mutlaka accommodation konaklama, destination istikamet ve fare yol ücreti olmalıdır. İngilizce öğretmeni olmaya ne dersiniz? Gelişmiş İngilizce becerilerinizle anadili İngilizce olmayan birçok kişiye kendi alanınızda ders vermeye başlayabilirsiniz. Üniversite kampüslerine veya marketlere ilanlar asarak IELTS, TOEFL veya YDS’ye hazırlanan öğrencilere özel İngilizce dersi verdiğinizi duyurabilirsiniz. Sizi ön plana çıkaran şey, ana dili İngilizce olmayan biri olarak dili öğrenme deneyimine sahip olmanızdır. Hangi gramer kuralının kafa karıştırdığını çok iyi biliyorsunuz. Bu da demek oluyor ki, fiil çekimlerini ve kelimeleri öğretmek için çok daha kolay yollar bulabilirsiniz. Bunun yanısıra İngilizce konuşanlara kendi anadilinizi öğretme imkanı da bulabilirsiniz. İngilizce becerilerinizle birçok yeni alana adım atabilirsiniz Kaynak Pixabay İngilizceyle Size Yepyeni Kapılar Açılır İngilizce öğrenmenizin sebebi hayata yeni bir başlangıç yapmaksa, mevcut işinizden daha iyi bir maaş beklentisi içindeyseniz veya daha yüksek bir pozisyonun hayalini kuruyorsanız içiniz rahat olsun; İngilizce öğrenirken döktüğünüz terler asla boşa gitmeyecek. Bilimsel çalışmalar, birden fazla dil konuşabilen bireylerin dikkat sürelerinin uzun olması sebebiyle tek dil bilenlere oranla daha iyi birer çalışan olduklarını gösteriyor. Ayrıca, birden fazla dil konuşanların projeleri teslim tarihinden önce bitirmeye ve birçok işi aynı anda yürütmeye genelde daha yatkın oldukları kanıtlanmıştır. Özellikle çok uluslu şirketlerde, işe alım müdürlerinin birden fazla dil konuşan adayları tercih ettiği su götürmez bir gerçektir. Yabancı dil bilen adayların büyük şirketler tarafından rahatça işe alınmasının diğer bir sebebi de, bu kişilerin günümüz global iş sahasında hayati önem taşımasıdır. Maaşınızı sırf İngilizce iletişim kurabildiğiniz için %5’ten %20’ye kadar artırabilirsiniz! Satış, pazarlama veya taşıma gibi sıradan bir işe razı olmaktansa, başvurduğunuz herhangi bir global kuruluşta, İngilizce konuşan çalışanlara ana dilinizi öğretme teklifinde bulunarak kendinize yeni bir pozisyon oluşturabilirsiniz. Global İş İstatistikleri Etiyopya’nın kahve endüstrisi global sıralamada ilk onda yer alıyor. Hindistan dünyanın en güçlü on haberleşme firmasını barındırıyor. Çin her sene yüz binden fazla İngilizce bilen kişiyi, İngilizce öğretmeni veya çeşitli global firmalarda danışman olarak işe alıyor. Petrol ve benzin şirketlerinde en kazançlı işler Arapça konuşulan ülkelerde bulunuyor. Yeterli İngilizce bilginizle bu ülkelerin global kuruluşlarında bol kazançlı bir işi garantilemiş olursunuz. İngilizce dersleri alıp İngilizceyi akıcı konuşmaya başladığınızda, çalışma alanında yükselmek isteyen veya sık sık iş amaçlı seyahat etmesi gereken çalışanlara özel veya grup dersleri verebilirsiniz. Özel ders vermek için, el ilanı bastırmayı veya internet üzerinden reklam vermeyi deneyebilirsiniz. Ancak İngilizce öğrenmek isteyen kişileri kendinize çekmenin en iyi yolu online bir profil oluşturmaktır. Superprof, kendinize bir profil oluşturup dil becerilerinizi kaydettikten sonra, internet üzerinden veya evde özel ders seçenekleriyle ders verme imkanı sunan bir sitedir. Türkiye’de İngilizce özel ders veren öğretmenler saatte ortalama 100TL kazanıyor, ki bu halihazırda sahip olduğunuz bir beceriden gelir elde etmenin en kolay yolu! Aynı zamanda bu alanda adınızı duyurmak için de iyi bir fırsat olacaktır. İngilizcenizi geliştirerek hayalinizdeki üniversitelerin yabancı dil bölümlerini rahatlıkla kazanabilirsiniz Kaynak Unsplash İngilizce Bilgisi Yüksek Eğitime Götüren Bir Yoldur Dil öğreniminin aşağıdaki temel boyutları yaş aralığına bakılmaksızın her öğrenci için geçerlidir Fiillerin zamanlara uygun çekimleri Sıfatların ve zarfların doğru kullanımı Düzgün telaffuz Kelime dizilişi ve cümle yapısı Uygun noktalama işareti kullanımı Dili doğru bir tonlama ve vurguyla konuşma Siz de İngiltere’deki prestijli bir üniversiteden mezun olmak istemez misiniz? İngiltere’ye İngilizce öğrenmeye giden veya yüksek öğrenim için başvuran öğrenciler, herhangi bir üniversiteye giriş hakkı kazanmak için, argo ve deyimler de dahil, dilin her unsuruna hakim olabilmek adına sıkı bir çalışma ortaya koyuyorlar. Uluslararası Öğrenci İşleri Kurulu’na göre, İngiltere’de yüksek öğrenim kaydı yaptıran öğrencilerin neredeyse yüzde yirmisi yurtdışından gelmektedir. Okulda Başarılı Olmak İçin İngilizce Öğrenmek Siz de İngiltere’de üniversite okumanın hayaliyle yaşayan uluslararası öğrencilerden biriyseniz, yahut Türkiye’deki Boğaziçi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Ege Üniversitesi gibi iyi bir üniversitenin yabancı dil bölümlerinde okumak istiyorsanız, İngilizceyi derinlemesine öğrenmek, hedefinize tırmanırken ilk adımınız olmalı. Yabancı dil olarak İngilizce öğreniminin çetrefilli olduğunu kabul edebiliriz, hele bir de girmek istediğiniz bölüm bilim veya teknolojiyle ilgiliyse ise işler biraz daha zorlaşacaktır. İngilizcenin hakim olduğu bu alandaki bölümlerden mezun olmak için ilgilendiğiniz dalın kendine has kelime kullanımlarına hakim olmalı, okuduğunu anlama ve seri bir şekilde yazma becerilerine sahip olmalısınız. Diyelim ki sosyoloji ve antropoloji alanları ilginizi çekiyor. Bu alanlarda kullanılan ifadeler günlük konuşma dilinde genellikle yer almıyor. Üniversite eğitiminizde bu bölümleri tercih etmeden önce neyle karşılaşacağınızı bilmek adına alana özel kelimeleri öğrenmeye başlamanızda fayda var. İleri Seviye İngilizce Öğrenmek İsteyenler İçin Online Kaynaklar İnternet ortamında gramer ve kelime öğrenmek isteyenler için sayısız kaynak bulunuyor. Ancak, özel alanlara dair düzgün bir site bulmak neredeyse imkansız. Peki hiç mi güvenilir bir site yok? British Council sitesinde İngilizce öğreniminize yardımcı olmak adına çeşitli formlarda okuma materyalleri ve kelime listeleri paylaşılıyor, aynı zamanda radyo yayınları da yapılıyor. İlgilendiğiniz branşa özel kelimeler sunulmayabilir, ancak web sitesinde genel İngilizce bilginizi artırmak için yararlanabileceğiniz gramer ve kelime dersleri bulunuyor. Radyo yayınları ise İngilizce anadilli kişiler tarafından yapılıyor ve her gün güncel konulardan konuşuyorlar. Buna ek olarak, kaydolmayı düşündüğünüz üniversitenin sitesinde de İngilizce videolar veya yazılar olabilir. FluentU üyelerine çeşitli filmler, çizgifilmler veya dizilerden alınan kesitlerle Youtube’dan ücretsiz online videolar sunuyor. Web sitelerinde ise ilgi alanınıza yönelik altyazılı video seçenekleri eğlenirken öğrenebileceğiniz ve öğrendiğiniz kelimeleri biriktirebileceğiniz vocab kelime sayfası gibi daha bir çok farklı sekme yer alıyor. Bu sitenin güzel yanlarından biri de otobüste sıkıldığınızda veya birini beklerken her anınızda telefondan ulaşabileceğiniz bir uygulamasının olması. İngilizce konuşulan farklı ülkelerde kelime ve cümle kurulumu hemen hemen aynı da olsa vurgu, aksan ve konuşma stili İngiliz İngilizcesinden farklıdır. Hatta kelime yazımının farklı olduğu bazı durumlar da mevcuttur, örneğin colorAmerikan İngilizcesi – colourİngiliz İngilizcesi gibi. Her iki taraftan da olabildiğine yarar sağlamak adına, örneğin British Council’de radyo yayını dinliyorsanız, çalışma rutininizde Amerikan İngilizcesi konuşulan eğitimsel videolara da yer vermeyi ihmal etmeyin. İngilizce öğrenmek için sunulan kaynakların bolluğunun farkına vardığınızda, dili öğrenmek için stres yapmanıza hiç gerek olmadığını anlayacaksınız. İngilizce öğrenmek kolay, online öğrenmek daha da kolaydır Kaynak Pixabay En iyi İngilizce öğretmenleri müsait5 59 yorum İlk ders ücretsiz!5 88 yorum İlk ders ücretsiz!5 21 yorum İlk ders ücretsiz!5 37 yorum İlk ders ücretsiz!5 32 yorum İlk ders ücretsiz!5 22 yorum İlk ders ücretsiz!5 17 yorum İlk ders ücretsiz!5 19 yorum İlk ders ücretsiz!5 59 yorum İlk ders ücretsiz!5 88 yorum İlk ders ücretsiz!5 21 yorum İlk ders ücretsiz!5 37 yorum İlk ders ücretsiz!5 32 yorum İlk ders ücretsiz!5 22 yorum İlk ders ücretsiz!5 17 yorum İlk ders ücretsiz!5 19 yorum İlk ders ücretsiz!BaşlayınKolay İngilizce Öğrenmek İçin İpuçları! Tüm o düzensiz fiilleriyle ve tuhaf telaffuz kurallarıyla İngilizce zor öğrenilen bir dil gibi görünebilir. Gelin İngilizceye dair endişelerinizi giderecek birkaç şeyden bahsedelim. İngilizce Kelime Bilgisini Artırmak İkinci dil olarak İngilizce öğrenen kişiler devamlı kelime ezberlemek yerine bildikleri kelimeleri başka kelimelerle ilişkilendirmeye ve cümle içinde kullanmaya odaklanmalıdırlar. Kelimeleri gruplandırmak veya benzer kelimeleri bir arada çalışmak kelime dağarcığınızı geliştirmek için etkili bir yoldur. Ayrıca çok da eğlenceli! Yürürken attığınız her adımda bir kelime söylemeyi deneyin. Varacağınız yere ulaştığınızda epeyce bir kelimenin üstünden geçmiş olacaksınız. İngilizcede Fiil Çekimleri Dünyanın her yanında İngilizce öğrenmeye yeni başlayanların korktuğunun aksine, filler ve fiil formlarının kullanımları İngilizcede gayet basittir. İngilizcede, diğerleriyle aynı düzeni takip etmeyen fiiller de var elbette. Ancak, bu fiiller, düzensiz fiil listesi ve fiil çekimleri on altı sayfayı doldurabilen İspanyolcadaki düzensizlerden çok daha az sayıdadır. To be’ ve to have’ hariç tüm İngilizce düzensiz fiiller aynı şekilde düzensizdir. Düzenli fiil çekimleri de İngilizcede daha kolaydır; her birinin yalnızca dört farklı çekim eki var. Bir de bunu elliden fazla çekim eki alabilen herhangi bir Fransızca kelimeyle karşılaştırmayı deneyin bakalım. İngilizce Gramer Nispeten Daha Kolay Kurallardansa gramerin istisnalarını öğrenmek İngilizce öğrenmeyi de kolaylaştırır. İngilizcede istisnai durum olan yalnızca beş dil bilgisi kuralı vardır -ing ile biten isimler my breathing, housing, a closing fiil gibi kullanılan isimler texting, medalling, stumping sıfat gibi işlev gören isimler race horse, math teacher, ticket office isim gibi işlev gören sıfatlar the unemployed, the deceased, our elders -ly ile biten sıfatlar friendly, slowly, happily İstisnalar kaideyi bozmaz İngilizce öğrencileri için bu istisnaları ezberlemek kuralların hatırlanmasına yardımcı olacaktır. İngilizce Yazmak Çok Kolay Diğer dillerin aksine, İngilizcede hiçbir harfin üstünde veya altında harfin sesini değiştirecek özel çizgiler bulunmaz. Cümle kurmanın yanısıra, sesli ve sessiz harfler arasındaki ilişki, bir kelimedeki her bir hecenin nasıl okunacağını anlamak için yeterlidir. Birçok Avrupa dilinde sesli harflerin okunuşunu ve vurgusunu değiştirmek için harflerin üzerine çizgi konulur. Hatta Çince'yi , Latin harfleriyle yazmak istediğinizde kelimelerin hangi vurguyla okunması gerektiğini belirleyen dört farklı aksan kullanmanız gerekiyor. Yanlış yerde kullanılan bir vurgu kelimenin anlamını tamamıyla değiştirebilir! Fransızca’daki c’ veya İspanyolca’daki n’ gibi bazı sessiz harfler, vurgulu okunan harf olarak kabul edilir. Ortalama bir İngilizce konuşmada kullanılan sözcüklerin yarısından fazlası, böyle bir işaret olmadan duyulduğu gibi telaffuz edilebilir. Heceleme şeklini anlamak ve bilmek yazı yazma becerinizi geliştirmek açısından da faydalıdır. Biz de bu tekniği ’socially’ kelimesini inceleyerek kullanalım. Bu kelimede her biri açık bir şekilde telaffuz edilmesi gereken dört adet hece var so+ci+al+ly 'Socially' kelimesi İngilizce öğrencileri tarafından genellikle yanlış söylenmektedir. Çoğu öğrenci bunu so-şo-li’ ya da so-şi-li’ şeklinde, gerçeğiyle ilgisi olmayan bir biçimde telaffuz ediyor. Kelimeleri sesli okuma tekniği, İngilizce öğretenlerin doğru kelime telaffuzunun anlaşılması için sık başvurduğu yöntemlerden biridir ve bu yolla yeni öğrenenler okuma, yazma ve konuşma becerilerini geliştirme imkanı bulurlar. Bu basit kuralları anladığınız ve onlara bağlı kaldığınız sürece İngilizce’nin dünya üzerindeki en kolay dillerden biri olduğuna şahit olacaksınız! Arkadaşlarınızla karaoke partisi vererek İngilizce telafuzunuzu geliştirebilirsiniz Kaynak Unsplash Edebiyat, Popüler Kültür & Film Yoluyla İngilizce Öğrenmek Diğer dillere kıyasla İngilizce öğrenmenin çok daha basit olmasının bir diğer sebebi de ulaşılabilir İngilizce materyal sayısının oldukça fazla olmasıdır. Dünyanın her yerinde isteyen hemen hemen herkes İngilizce kitap, müzik ve filmlere erişim sağlayabilir. İnternet ağı sayesinde bugün, İngilizce öğrencileri, Yüzüklerin Efendisi ve Uğultulu Tepeler gibi klasik eserleri bile okuyup hakkında yorum yapabiliyor! Dizi izleyerek İngilizce öğrenmek Anneler çocukları ilk konuşmaya başladığı zaman kelimeleri doğru bir şekilde çıkarabilsin diye abartılı ağız hareketleriyle kelimelerin doğru telaffuzunu öğretmeye çalışırlar. Aktörler de çoğu zaman benzer bir teknik kullanır. Siz de aktörlerin ağız hareketlerini, vurgulama ve tonlamalarını taklit ederek izlediğiniz filmden dil öğrenme adına bir yarar sağlayabilirsiniz. Çok sevdiğimiz, ne kadar büyüsek de tekrar tekrar izlemekten vazgeçmediğimiz, Harry Potter, Yüzüklerin Efendisi, Açlık Oyunları, James Bond veya Friends gibi birçok yapımı izlerken taklit etme tekniğini uygulayabilirsiniz. Filmleri, özellikle de yeni çıkanları takip etmek, argo ve deyimlerden bir şeyler kapmak için harika bir yoldur. Filmi duraklatın ve daha sonra çalışmak üzere bir kenara not alın! Kelimeyi iyice öğrendikten sonra, konuşmalarınıza olabildiğince dahil etmeye çalışın. Radyodan İngilizce öğrenmek British Council sitesinde birçok radyo kanalının yayınını yapılıyor. Birkaç tanesinde yalnızca müzik çalarken geri kalan kanallarda İngilizcenizi geliştirmeye yardımcı olacak programlar yayınlanıyor. YDS’ye hazırlanıyorsanız veya iş için İngilizce becerilerinizi geliştirmek istiyorsanız, sayfayı ziyaret edip ihtiyacınıza yönelik yararlı ipuçları bulabilir, test çözebilir ve online İngilizce öğrenmek için siteye kaydolabilirsiniz. Radyoda yayınlanan öğrenme materyallerinin zenginliğine rağmen, radyo denilince herkesin aklına ilk önce müzik geliyor. Sevdiğiniz şarkılara eşlik ederek İngilizce kelime dağarcığınızı geliştirebilir ve konuşma becerinizi ilerletebilirsiniz. İngilizce öğrenen sınıf arkadaşlarınızı bir karaoke gecesine davet etmek, diksiyonunuzu ve telaffuzunuzu geliştirmenize yardımcı olmanın yanısıra, şarkı söyleme yeteneğinizi ilerletmenizi de sağlayabilir. Kitap Okuyarak İngilizce Öğrenmek Dilinizi geliştirmek, kelime dağarcığınızı genişletmek ve kültürlenmek için İngiliz ve Amerikan yazarların klasik edebi eserlerini okumaktan daha iyi bir yöntem yoktur! Bu gibi klasikleri okurken, metinde günümüzde pek fazla kullanılmayan İngilizce kelimeler ve ifadeler olduğunu fark edeceksiniz. Bu tür kitaplar İngilizcenizi geliştirmekte yardımcı olabilir, siz yine de yanınızda bir İngilizce - Türkçe sözlük bulundurmayı ihmal etmeyin. Bilmediğiniz kelimelerin altını çizin ve okurken sözlükten anlamlarına bakın. Kitap okumak, şarkı söylemek ve film izlemek İngilizce becerilerinizi geliştirmenin eğlenceli yollarıdır. İngilizce öğrenimini daha eğlenceli hale getiren diğer yöntemler nelermiş bir göz atalım. Kelime oyunları oynayarak öğrenmeyi eğlenceli hale getirebilirsiniz Kaynak Pixabay İngilizce Dersleri Çok Eğlenceli! İngilizce oyunlar oynamak yeni öğrenenlerin dili daha hızlı benimsemesine yardımcı olur çünkü kelime ve gramer öğrenirken ne kadar rahat ve stresten uzak olursanız o kadar hızlı öğrenirsiniz. Oyunların öğretirken rahatlatma gibi bir özelliği vardır. -Fred Rogers Sıkı çalıştığınız öğrenme sürecinde ortaya çıkan stresi hafifletmek için oynayabileceğiniz oyun tavsiyeleri aşağıda verilmiştir. Alfabedeki Harfler Alfabedeki harfleri zaten biliyorsunuz, peki bu harfleri daha çok kelime öğrenmek için kullanmaya ne dersiniz? Hatta isterseniz coğrafya, hayvanlar veya iş terimleri gibi özel konular da belirleyebilirsiniz. Tek yapmanız gereken alfabenin her harfinden belirlediğiniz alanla ilişkili bir kelime bulmak. Diyelim ki daha çok hayvan adı öğrenmek istiyorsunuz ve bu eğlenceli yeni aktiviteyi denemek istediniz. Kelime listeniz şöyle olmalı Alpaca, Baboon, Cat, Dog, Elephant... 'tan başlayıp en son Zebra ile alfabeyi bitirene kadar devam etmelisiniz. Sıradaki harfle başlayan bir hayvan adı bilmiyorsanız hemen sözlükten ya da internetten bakın! Yeni bir kelime gördüğünüzde anlamını ve cümle içinde kullanımını araştırın ve öğrendiğiniz kelimeleri daha sonra da hatırlayabilmek ve kelime hazinenize katabilmek için o kelimeyle en az beş cümle kurun. Tekerlemeler ve Aliterasyonlar Aliterasyon, bir dizi kelimenin ilk hecesinin aynı ilk sessiz harften oluştuğu bir yazı biçimidir. Aşağıda yer alan İngilizce aliterasyon örneklerine göz atabilirsiniz. Come and clean the chaos in your closet. Those lazy lizards are lying like lumps in the leaves. Little Larry likes licking the sticky lollipop. Tekerlemeler, İngilizce öğretmenlerinin, öğrencilerin İngilizce konuşma dersleri içinde pratik yapmasına yardımcı olmak adına sıkça kullandıkları bir aliterasyon şeklidir. Bu saçma tekerlemelerin anlaşılması için kelimelerin dikkatlice okunması gerekir. Arkadaşlarınla veya öğrencilerinle tekerlemeleri en hızlı ve en anlaşılır kimin söyleyeceğine dair bir yarışma düzenleyebilirsin! Nasıl oyun oynayacağını bilmek en mutluluk verici yeteneklerdendir -Ralp Waldo Emerson İngilizce bilmek kişinin kendine global bir yer edinmesini sağlar Kaynak Pixabay İngilizce Dünya Çapında Bir Dil İngilizceyi öğrenme sebebiniz iyi bir şirkette işe girmek de olsa, bir bilim dergisi için makale yazmak da olsa; her halükarda İngilizce konuşan büyük ve global bir topluluğun üyesi olduğunuzu hiç aklınızdan çıkarmayın. Türkçe eklemeli sondan eklemeli bir dildir. Türkçede değişmez kökler, onlardan türetilen gövdeler ve kök ve gövdelere eklenen yapım ve çekim ekleri vardır. Dilimizi kullanışlı hâle getiren; aynı kelimelerle farklı anlamlar ifade edilmesini, kelime haznesinin genişlemesini sağlayan, eklerdir. EK Kelimelerle cümleler kurmak, onlara cümle içinde görev yüklemek ve kelimelerden yeni kelimeler türetmek amacıyla onlara eklenen seslere/hecelere ek denir. Kelimelere cümlede görev yüklenirken ve onlardan yeni kelimeler türetilirken öncelik yapım eklerinindir. Yapım eklerinin üzerine çekim ekleri gelir. Ama bir iki ek haricinde çekim ekinin üzerine yapım eki getirilemez. Ekler kendilerinden önceki kelimelere bitişik yazılır. Yalnız, "mİ" soru eki her zaman ayrı yazılır; "ek-fiil"in kendisi, yani "i-mek" de ayrı ya da bitişik yazılabilir. Zaten ek-fiil bitişik yazıldığında düşer, sadece zaman eki kalır mİ Gelmedi mi? imek Gelecek idi, gelecekti Ekler yapım ve çekim ekleri olmak üzere ikiye ayrılır. Yapım ekleri anlam; çekim ekleri de görev belirler. I. ÇEKİM EKLERİ Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir. Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, kelimelerin cümlede görev almasını, hâlini, sayısını, zamanını, şahsını belirtir. Kısaca çekim ekleri kelimelerin cümle içerisinde kullanılmasını sağlar. Kök veya gövde hâlindeki kelimeler ancak çekim eklerini alarak diğer kelimelere bağlanır, zaman ve şahıs anlamı kazanır. "Kardeş kitap yer sor." Bu kelime dizisi bu hâliyle ancak bir kelime yığınıdır. Bir maksat, duygu, fikir, haber, bilgi ifade etmez. Ancak "bu kelimelerle ne söylenmek istenebilir", sorusundan hareketle bir şeyler uydurulabilir ki bu yolla bu kelimelerin ne için söylendiği kesin olarak bilinemez. Öyleyse bu kelime yığınını anlaşılır hâle getirmek için çekim eklerine ihtiyaç vardır. Çeşitli çekim ekleriyle bu kelimelerden anlamlı cümleler çıkarabiliriz "Kardeşine kitabın yerini sor." "Kardeşimden kitapların yerini soracağım." "Kardeşin kitabının yerini sordu." Çekim ekleri eklendiği kelimenin anlamını değiştirmez. Çekim ekleri yeni kelimeler türetmeye yarayan ekler değildir; yani bu ekler kelimenin anlam ve türlerini değiştirmeyen eklerdir. Yukarıdaki örnekte değişik çekimlere rağmen kelimelerin anlamlarının değişmediği görülür. Çekim ekleri getirildikleri kelimenin türüne göre ikiye ayrılır İsim çekim ekleri ve Fiil çekim ekleri A. İSİM ÇEKİM EKLERİ İsimlerin ve isim soylu kelimelerin sonuna gelerek onları diğer isimlere, edatlara, fiillere bağlayan; cümle içindeki görevlerini belirleyen, ait oldukları kişileri belirten ve isimlerin çeşitli durumlarını bildiren eklerdir. İsim çekim ekleri şunlardır 1-Hâl ekleri -i, -e, -de, -den, -in, -ce, -le 2-İyelik ekleri -m, -n, -i, -si, -miz, -niz, -leri 3-Çoğul eki -ler 4-Soru eki mi 5-Ek-fiil -dir, -idi, -imiş 6-Tamlama ekleri -in, 7-İlgi zamiri -ki 1. HÂL DURUM EKLERİ İsimleri isimlere, fiillere, edatlara bağlayan, diğer kelimelerle ilişki kurarak isimlerin cümlede görev kazanmasını sağlayan eklerdir. İsmin hâllerinin başında yalın hâl nominatif gelir, ama bu hâlin eki olmadığı için sıralamaya dahil etmedik; isimler konusunda işlenmiştir. a. -İ Belirtme/Yükleme Hâl Eki Fiildeki işten, hareketten, eylemden etkilenen varlığı belirtir. Yani bu eki alan isimler cümlede belirtili nesne görevinde bulunur. ev-i gördüm, kapı-y-ı açtım, okul-u boyadılar, gül-ü koparmayın... İsmi fiile bağlar. Çocukları buradan kim alacak? Babası çocuğu çağırdı. Şimdi soruları cevaplayın. Burada kimi bekliyorsunuz? Türkçede iki tane -i eki vardır -i iyelik eki onun kalem-i -i belirtme hâl eki kalem-i kim aldı? b. -E Yönelme Hâl Eki İsimleri fiillere, bazen de edatlara bağlar. Yönelme hâlinde, ismin belirttiği kavrama yöneliş, dönme söz konusudur. okul-a git, ev-e dön... Eklendiği kelimelere farklı anlamlar katar ve değişik anlam ilişkileri kurar. Yönelme, yaklaşma, ulaşma bildirir. Bu eki alan kelimeler cümlede dolaylı tümleç ve yüklem olabilir Bugün okula gitti. Benim itirazım yapılan haksızlığa. haksızlığadır yüklem Fiyat, araç ile anlamı katar Kitabı bin liraya aldı. karşılığında Bu iş kaç paraya olur? Zaman bildirir, zarf tümleci yapar Bu iş sabaha biter. Haftaya size gelelim. Yer bildirir Bizi karşılamak için kapıya geldi. İsimleri edatlara bağlar Akşama kadar okulda ders çalıştık. Sabaha karşı varırız. Yaşına göre ağır bir işte çalışıyordu. Deyim kurar Ağzına geleni söyler. İşleri yoluna koymak Başına buyruk. Başa gelen çekilir. Çok cana yakın bir çocuktu. İçin, aitlik, amaç ilgisi kurar Bunu size aldık. sizin için Sana bir iyilik düşünüyorlar. senin için Annesini görmeye gitti. İkilemeler kurarak durum bildirir Otobüse nefes nefese yetiştiler. İki ahbap kafa kafaya vermiş... "-an, -en" sıfat-fiil ekleriyle birleşerek abartma anlamı veren ikilemeler kurar Soran sorana, geçen geçene, giden gidene... Şekilce çekimli fiil olan fakat fiil özelliğini kaybetmiş söz gruplarına gelir Geçmiş olsuna gitti. demeye c. -DE Bulunma Hâl Eki İsimleri fillere bağlar. ev-de oturma, okul-da öğren, yurt-ta kaldı, devlet-te bulunuyor... Cümlede dolaylı tümleç, zarf tümleci ve yüklem yapar Eski İstanbul'da ne güzel günler yaşanmış. dolaylı tümleç Saat yedide mi gelecekmiş? zarf tümleci Her şey yerli yerinde. yüklem Zaman bildirir Okullar bu yıl da eylülde açılacak. zarf tüml. Fiili durum yönüyle niteler Suyu bir yudumda içti. zarf tüml. Siz ayakta kaldınız. Çamaşırları elde yıkıyormuş. Zaman ve sayı bildiren kelimelere eklenerek ölçü, miktar bildirir Yılda yirmi gün izni var. Haftada bir geliyor. Yüzde yetmiş başarı vardı. İkilemeler kurar Ayda yılda bir uğrar oldu. Elde avuçta ne varsa bitti. Eklendiği kelimeyi sıfat yapar Parmak kalınlığında yaprakları var. Yapım eki görevi görür Gözde sanatçılarımızdandı. Peyami Safa'nın "Sözde Kızlar"ını okudun mu? Sözde Ermeni soykırımı... d. -DEn Ayrılma/Uzaklaşma Hâl Eki İsimleri fillere bağlar. okul-dan çıktı, ev-den ayrıldı, yurt-tan geliyor, devlet-ten istedi... Eklendiği kelimeyi dolaylı tümleç yapar; yer, ayrılma, uzaklaşma bildirir Ali, evden yeni çıktı. Birçok seneler geçti dönen yok seferinden. Edat tümleci ve yüklem de yapar. Gönüldendir şikâyet. yüklem Bebek gürültüden uyandı edat tümleci Yalnızlıktan sıkıldım. edat tümleci Durum bildirir Yağmur hafiften yağıyor. Ben onu yakından tanırım. Üstünlük, karşılaştırma bildirir Kıldan ince baldan tatlı Erzurum'dan soğuk şehir yok. Bundan iyisi bulunmaz. Bütünün parçasını, bütünden ayrılmayı ifade eder Verilen pastadan bir dilim yedi. Soruların cevabını sözlerimden çıkaracaksınız. Canından can vermek istiyordu. İsimleri edatlara bağlayarak edat grubu ve edat tümleci oluşturur Akşamdan beri seni arıyoruz. Yemekten sonra çayı nerede içeceğiz? Sebep bildirir Soğuktan tir tir titriyordu. Yorgunluktan uyuyuverdi. İsim tamlamalarında tamlayan ekinin -in yerine kullanılır Geçen gün öğrencilerden biri yanıma geldi. Bu ürünlerden hangisini istediğinizi söyleyin. Yapım eki özelliği kazanarak eklendiği kelimeyi sıfat yapar Sıradan insanlarla düşüp kalkma diyordu. Sudan sebeplerle buradan ayrılıp gitti. Toptan satış Uzaktan akraba En içten duygular İkilemeler kurar Zavallı çocuk günden güne eriyor. Baştan başa bizim bu topraklar. Durumumuz yıldan yıla kötüye gidiyor. Dünden bugüne ne değişti ki... Varlıkların neden, hangi maddeden yapıldıklarını bildirir Üstüne yünden bir kazak almıştı. Tahtadan kılıçlarla oynuyorlardı. Ayı derisinden post; Rus'tan dost olmaz. Zaman anlamlı kelimelere gelerek zaman anlamı katar Bu işi dünden halletmeliydik. Yarın geceden yola çıkmayı düşünüyoruz. e. -CE Eşitlik Hâl Eki İsimlere ve isim soylu kelimelere eklenerek çeşitli anlamlar katar. Türkçe'nin işlek eklerinden biridir. Bu eki alan kelimeler cümlede zarf tümleci ve yüklem olarak kullanılır. Tür olarak da isim, sıfat ve zarf türetir. ben-ce, okul-ca, yurt-ça, sert-çe... Gibi, benzerlik anlamları katar Çocukça davranışları vardı. İnsanca hareket etmeliyiz. Yüklem yapar Onun davranışları çok zaman delicedir. Bakımında, yönüyle anlamı katar O sizden kiloca biraz daha düşük. Akılca birbirinizden farkınız yok. Göre anlamı katar, edat gibi kullanılır Sence bu yaptığın doğru mu? Bence bu doğru. Çokluk, abartma anlamı katar Evinde yüzlerce kitabı var. Zaman bildiren isimlere gelerek eşitlik, süresince, boyu anlamı katar Bu okulda yıllarca çalıştım dedi. O gün sizi saatlerce bekledik. Birliktelik, beraberlik anlamı katar Bu kararı sınıfça aldık. Bugün milletçe sevinçliyiz. Durum bildirir; zarf tümleci yapar Anlatılanları sessizce dinledi. Düşüncelerini açıkça dile getirdi. Elazığ'dan gizlice ayrıldık. Küçültme, sınırlandırma anlamı katar Oralarda yaşlıca bir adam dolaşıyordu. Fatih, büyükçe bir taşı alıp denize atıverdi. f. -lE Vasıta Hâl Eki "ile" edatı kaynaklıdır; "i" düşürülerek kullanılır. Ünlüyle biten kelimelere eklenirken araya y kaynaştırma harfi girer masa>masa-y-la. Ünsüzle biten kelimelere eklendiğinde -la, -le şeklindedir kalem>kalemle. İsim ve isim soylu kelimelere eklenerek değişik anlamlar katar. Bu eki alan kelimeler cümlede zarf tümleci, edat tümleci ve yüklem olarak kullanılır. Edat tümleci yapar Mor bulutlarla açık türbene çatsam da tavan. edat tüml. Durum bildirir; zarf tümleci yapar İşi kolaylıkla başardı. Ayağına gelen topa hızla vurdu. Babasını sevinçle karşıladı. Yüklem yaparO artık bizimledir. Birliktelik anlamı katar Öğrencileriyle geziye gitmişti. Araç, alet bildirir Arabasıyla evimize kadar getirdi. İğneyle kuyu kazıyorsun. "ve" bağlacı görevinde kullanılır Annemle kardeşim buraya geldiler. Baki'yle Fuzuli, 16. yy. şairleridir. Sebep ve zaman bildirir Rüzgârın etkisiyle dallar sallandı. Sonbaharın gelmesiyle soğuklar artmıştı. Zilin sesiyle yarışma bitti. g. -nİn İlgi Hâl Eki tamlayan eki İsimleri isimlere bağlayarak tamlama kurmaya yarar. Bu ek birinci tekil ve çoğul şahıs için "-İm" şeklindedir ben-im, biz-im. İsimleri isimlere bağlar Benim elim kanadı Kitabın yaprağı yırtılmış. Yalancının mumu... Gözlüğün camı... İsimleri, zamirleri ve sıfat-fiilleri edatlara bağlar Bunu senin için yaptım dedi. İsimleri ve zamirleri fiillere bağlar Birincilik ödülü Atilla'nın oldu. En güzel ve mutlu yıllar sizlerin olsun. Not "-dEn" eki tamlayan ekinin yerini tutabilir öğrencilerin bazıları>öğrencilerden bazıları onların biri>onlardan biri 2. İYELİK EKLERİ İsimlerin ve isim soylu kelimelerin sonuna gelerek onların sahiplerini, ait oldukları kişileri belirten eklerdir. Tamlayansız kullanıldıkları zaman bu eklere iyelik zamirleri de denir. kitab-ım, kitab-ın, kitab-ı, kitab-ımız, kitab-ınız, kitap-ları masa-m, masa-n, masa-s-ı, masa-mız, masa-nız masa-ları su-y[3]-um, su-y-un, su-y-u, su-y-umuz, su-y-unuz, su-ları ne-y-im, ne-y-in, ne-y-i/ne-s-i, ne-y-imiz, ne-y-iniz, ne-leri İyelik ekleri isim tamlamasında tamlanana gelir Zil, şal ve gül. Bu bahçede raksın bütün hızı... Şevk akşamında Endülüs üç defa kırmızı... Aşkın sihirli şarkısı yüzlerce dildedir. İspanya neşesiyle bu akşam bu zildedir. Kapının kol-u, işin baş-ı, hayvan sevgi-s-i İyelik ekleri bazen yer bildiren zamirlerden işaret zamirleri sonra gelerek belirtme görevlerinde bulunur burası, ötesi, şurası... Sıfatlardan sonra gelerek zamir yapardoğrusu, böylesi, başkası... Bazen isimlerle ve sıfatlarla birlikte sevgi ve abartma ifade eder Camın İstanbul. Güzelim çiçekler kurumuş İyelik eklerinden sonra hâl ekleri gelebilir Baba-m-a soracağım. Kardeş-i-n-i arıyormuş. -ler ekiyle -i iyelik eki birlikte kullanılarak zaman bakımından genelleme yapılır akşamları, sabahları, gündüzleri... 3. İLGİ ZAMİRİ -ki İlgi zamiri belirtili isim tamlamalarında taml*****n yerini tutabilir benim kalemim>benimki onun eli>onunki Türkçede üç tane "ki" vardır "ki", "-ki", "-ki" a. "ki" Bağlacı Sadece "ki" biçimi vardır. Kendinden önceki ve sonraki kelimelerden ayrı yazılır. Türkçe değil, Farsça bir bağlaçtır ve Türkçe cümle yapısına aykırı olarak kullanılır. "ki" ile başlayan bir ara cümle asıl cümlenin içinde kısa çizgiler arasında verilebilir Bu ezanlar -ki şahadetleri dinin temeli- Yağmur yağmadı ki mantarlar ortaya çıksın. Atatürk diyor ki ... Bir şey biliyor ki konuşuyor. Ben ki hep sizin için çalıştım. Sınavı kazanabilir miyim ki... Baktım ki gitmiş. b. "-ki" İlgi Zamiri Ek hâlindeki tek zamirdir. Eklendiği kelimeye -ki sadece isim tamlamasında tamlayana eklenir- bitişik yazılır ve bir ismin taml*****n yerini tutar. Büyük ve küçük ünlü kurallarına uymaz; sadece -ki şekli vardır senin kalemin>seninki, Ali'nin eli>Ali'ninki, onun düşüncesi>onunki... c. "-ki" Yapım Eki İsimlere eklenerek yer ve zaman bildiren sıfatlar türeten ektir. Zaman bildiren kelimelerin sonuna doğrudan eklenirken, yer bildiren sıfatlar türetirken "-dE" hâl ekiyle birlikte kullanılır. Sadece -ki ve az da olsa -kü şekilleri vardır bu yılki sınav, yarınki maç, dünkü film, bugünkü aklım... masadaki kitaplar, duvardaki saat, evdeki hesap... 4. -lEr ÇOĞUL EKİ Cins isimlerine gelerek onların çoğul şekillerini yapar. Kelimeler arasında ilgi kurmaz dağlar, fikirler, idealler, öğrenciler, dertler... Özel isimlere getirildiğinde 1. Aile anlamı katar; -gil ekinin yerine kullanılır, yapım eki görevinde olduğu için ayrılmadan yazılır Yarın Ahmetlere gideceğiz. İzmir'e, amcamlara/dedemlere/teyzemlere gideceğiz. burada özel isme getirilmemiş. Aliler bize gelecekler. 2. Benzerleri anlamı katar, kesme işaretiyle ayırarak yazılır Bu millet nice Fatih'ler, Kemal'ler yetiştirecektir. Bu topraklarda ne Çaldıran'lar, ne Ridaniye'ler yaşandı. 3. Aynı ismi taşıyanları belirtir Sınıftaki Ali'ler ayağa kalksın. Hüseyin'lerin hepsi buraya gelsin. 4. Abartma anlamı katar Çalışmak için ta Almanya'lara gitti. 5. Topluluk kavramı bildirir Türkler, Yunanlar, Adanalılar, Konyalılar... Bunların dışında -İkilemeler yapar Yıllar yılı bekledik. -Abartma anlamı katar, bazen "bir" kelimesiyle birlikte bu anlamı verir Ateşler içinde kıvranıyordu. O gün dünyalar benim olmuştu. Valizler dolusu kitapları ne zaman almıştı. Bir kumaşlar almış, görmelisiniz. Bir bahçeler var, sözle anlatılmaz. Bir zamanlar ne kadar şendik. -Çoğul zamirlere getirilerek tekrar çoğul yaparBizler, sizler -Saygı veya alay anlamı katar Dostumuz nedense bizi çağırmamışlar. Müdür Bey döndüler mi? -Her anlamı katar Akşamları erken yemek yeriz. Sabahları geç kalkarım. -"Yaş" kelimesine getirilerek yaşça yaklaşıklık bildirir O zaman henüz sekiz yaşlarında idi. İyelik üçüncü çoğul eki ve şahıs eki ile karıştırılmamalıdır. Çocuklar çoğul eki annelerini iyelik eki bekliyorlar şahıs eki. 5. "mİ" SORU EKİ Hem isimlere hem de fiillere getirilen bir çekim ekidir Gelecek miydin? fiile Sen misin? isme Her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Büyük ve küçük sesli uyumu kurallarına uyar Salı mı?Sen mi?O mu?Ölü mü? Soru ekinden sonra gelen ekler kendisine bitişik yazılır. Seni çağıran bu çocuk muydu? Vurguyu kendinden önceki kelimeye aktarır. Yani mi soru ekinden önce gelen kelime vurgulanan kelimedir Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer? Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? Soru anlamının dışında başka görevlerde de kullanılır Pekiştirme görevinde Güzel mi güzel bir yer burası. 6. EK-FİİL İsim soylu kelimelerin sonuna gelerek onların yüklem olmasını sağlayan, ek hâlindeki fiildir. "imek" fiilinin ek olarak kullanımıdır. Genellikle bitişik yazılır. Dört kipe göre çekimi vardır Geniş zaman -di'li geçmiş zaman -miş'li geçmiş zaman Şart kipi 1. Geniş zaman İsim soylu kelimelere kişi ekleri getirilerek yapılır. Bunlar geniş zaman eklerinin yerini tutar. Üçüncü kişilere "-dİr" eki getirilir. "insanım, insansın, insandır, insanız, insansınız, insandırlar" Ben bir küçük kelebeğim. Ü stümüze doğan bir güneşsin sen. Her taraf bugün bir başka güzeldir. Bu ek fiillere getirildiğinde kesinlik veya olasılık anlamı katar. Ulaş şimdi tatil yapıyordur. olasılık Bu durumda işe gitmeyecektir. kesinlik 2. -di'li geçmiş zaman Ek-fiilin bilinen geçmiş zaman çekimi, kavramların ve varlıkların bilinen geçmişteki durumuna şahit olunduğunu gösterir. "idim, idin, idi, idik, idiniz, idiler" Bir güzelin hayranıydım. Dil ve Ses Dil, seslerden oluşan bir işaretler dizgesi olup duygu, düşünce ve istekleri aktarmaya yarayan araçtır. Türkçe’nin Sesleri Kulağın duyabildiği titreşimler ses olarak adlandırılırken seslerin yazıdaki hallerine harf denir. Türkçe’nin yazı dilinde 29 harf vardır. Bu harfler, ses özellikleri yönünden ünlü ve ünsüz harfler olmak üzere iki grupta incelenir. Ünlüler sesliler Ses yolunda herhangi bir engele uğramadan çıkan seslerdir. Ünlüler tek başlarına söylenebilen, tek başlarına hece ya da sözcük olabilen seslerdir. Türkçe’de bütün ünlüler aynı değerdedir. Uzun ya da kısa ünlü olmaz. Bu nedenle içinde uzun ünlü bulunan sözcükler Türkçe olamaz. Ünlüler, kalın-ince, düz yuvarlak, geniş-dar olma özelliklerine göre aşağıdaki şemada olduğu biçimde gruplandırılır. Dilin Durumuna Göre Kalın a, ı, o, u İnce e, i, ö, ü Dudakların Durumuna Göre Düz a, e, ı, i Yuvarlak o, ö, u, ü Alt Çenenin Durumuna Göre Geniş a, e, o, ö Dar ı, i, u, ü Büyük Ünlü Uyumu Ünlü harflerin, kalınlık-incelik yönünden uyumudur. İlk hece Diğer heceler a,ı,o,u a,ı,o,u e,i,ö,ü e,i,ö,ü Örnek Uyan kalın ağaç ince çiçek Uymayan domates vücut sürahi insan Büyük Ünlü Uyumuyla İlgili Kurallar üBüyük ünlü uyumuna uymayan çok az Türkçe sözcük vardır. Örnek ana anne, alma elma, kangı hangi, karındaş kardeş üBüyük ünlü uymuna aykırı sözcükler genellikle yabancı kökenlidir. Örnek Silah, gazete, mevcut, insan üSözcüklere eklenen ekler de genellikle bu kurala uyar Ancak Türkçe’deki altı ek büyük ünlü uyumuna uymaz. Örnek akıl-lı, çimen-ler, çocuk-da, eviniz-de, yürü-yor, bakar-ken, akşam-ki, sabah-leyin, yeşil-imtrak, turunç-gil üBileşik sözcüklerde büyük ünlü uyumu aranmaz. Örnek Atakule, Kadıköy Küçük Ünlü Uyumu Bir sözcükteki ünlülerin düzlük-yuvarlaklık yönünden uyumudur. Türkçe bir sözcüğün ilk hecesinde düz ünlülerden a,e,ı,i biri bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlülerde düz olur. İlk hece Diğer heceler a,e,ı,i a,e,ı,i Örnek bilge, ıslak, azgın, incirler Türkçe bir sözcüğün ilk hecesinde yuvarlak ünlülerden o,ö,u,ü biri bulunursa ikinci ve diğer hecelerde ya düz-geniş a,e ya da dar-yuvarlak u,ü ünlüler yer alır. İlk hece Diğer heceler o,ö,u,ü a,e,u,ü Örnek oduncu, gülümsemek, kömürlük, öğrenci Küçük Ünlü Uyumuyla İlgili Kurallar üDilimizde “o,ö” yuvarlak ünlüleri yalnızca ilk hecede kullanılabilir. Örnek Uymayanlar doktor, motor, otobüs Uyanlar üzüm, kömür, soba üYuvarlak ünlülerden biriyle başlayarak bir hecede “a,e” düz ünlülerine geçen bir sözcük, düz ünlüden sonra düz ünlü gelir kuralına göre “ı,i” düz ünlülerine de geçebilir. Örnek böy-le-si-ni, oy-ma-cı-lık üTürkçe sözcüklerin öncelikle büyük ünlü uyumuna uyması gerekir. Büyük ünlü uyumuna uymadığı halde küçük ünlü uyumuna uyan sözcükler Türkçe sözcük olmaz. Örnek misafir, tasvir, kalem üBüyük ünlü uyumuna uymayan “-ki” eki, yuvarlaşarak küçük ünlü uyumuna uyar. Örnek dünkü, bugünkü UYARI İki heceli olup orta hecelerinde “b,m,v” ünsüzleri bulunan kimi Türkçe sözcükler, bu ünsüzlerin yuvarlaklaştırıcı etkisiyle küçük ünlü uyumuna aykırı düşer. Örnek Yağmur, çamur, kabuk, tavuk, kavun Ünsüzler Sessizler Tek başlarına söylenemeyen, ancak bir ünlünün yardımıyla söylenebilen seslere ünsüz denir. Türkçe’de 21 ünsüz vardır. Ünsüz Harflerin Özellikleri ü Türkçe’de normalden kalın ya da ince okunan bir ünsüz yoktur. Örnek rüzgar, kagir, lazım ü Yansımaların dışında Türkçe sözcüklerin başında “c,ğ,l,m,n,r,z” ünsüzleri bulunmaz. ü Türkçe sözcüklerde “j,f” ünsüzleri hiç kullanılmaz. Örnek fare, jambon, jilet ü Türkçe sözcükler iki ünsüzle başlamaz. Örnek krem, spor, tren, plak, trafik ü Bileşik sözcükler ve özel isimler dışında Türkçe sözcüklerde “n-b” sesleri yanyana gelmez. Örnek İstanbul, Safranbolu, Sonbahar, Ambar, Kumbara, Perşembe Ünsüzler çıkarılırken ses tellerinde titreşimli olmalarına karşın, kimi ünsüzlerin çıkışında titreşim olmadığı görülür. Bu açıdan değerlendirildiğinde ünsüzler, sert ve yumuşak ünsüzler olmak üzere iki grupta incelenir. Ünsüz Benzeşmesi Kuralı Sert ünsüzlerin f,s,t,k,ç,ş,h,p biriyşe biten sözcüklere c,d,g yumuşak ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirildiğinde, bu eklerin başındaki C, Ç ye D,T’ ye G,K’ ye dönüşür. Ünsüz sertleşmesi kuralına aykırı yazımlar yazım yanlışı yaratır. Örnek giriş-gen girişken dost-dur dosttur Arap-ca Arapça 1 Ünsüz sertleşmesi, özel adlara ve sayılara getirilen eklere de uygulanır. ÖrnekYanlış Değişim Doğru Sinop’da “d”,”t” ye Sinop’ta Mehmet-cik “c”,”ç” ye Mehmetçik 1970 den “d”,”t” ye 1970′ten 1923 de “d”,”t” ye 1923 te Örnek Beklediğimiz otobüs Ulus’dan kalkıp, Kızılay’dan geçecek. Bu saatte oraya çoktan varmışdır. 2Sözcük biçiminde olan de / da bağlacı, ünsüz sertleşmesi kuralından etkilenerek, te / ta biçiminde yazılmaz. Örnek Yanlış Doğru hiç te hiç de olup ta olup da 3 Ünsüzlerin benzeşmesi kuralına aykırı olan bazı ekler vardır. Örnek Yanlış Doğru üç - ken üç - gen çocuk - çağız çocuk - cağız Ünsüz Yumuşaması Değişimi Kuralı Bir sözcük p,ç,t,k sert ünsüzlerinden biriyle biterken, bu sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde, sert ünsüzler yumuşayarak; p,b ye - ç,c ye - k,ğ ye - t,d ye dönüşür. Örnek balık balığın kitap kitaba ağaç ağacı kağıt kağıdı Ünsüz Yumuşamasıyla İlgili Kurallar 1 Kimi Türkçe ve Türkçe’ye girmiş sözcüklerde yumuşama görülmez. Örnek konut konutun Türkçe hilafet hilafeti Yabancı taşıt taşıta Türkçe barikat barikatın Yabancı 2 Tek heceli sözcüklerde de genellikle yumuşama olmaz. Örnek saç saçım kaç kaça 3 Özel adların sonuna gelen p,ç,t,k set ünsüzleri yalnızca okunurken yumuşatılır. Bu yumuşama yazımda gösterilmez. Örnek Okunuş Yazılış Ayvalığ’a Ayvalık’a Ahmed’in Ahmet’in Türkçe’de Meydana Gelen Ses Olayları Ses Düşmesi Kimi sözcüklerin çekimlenişinde veya türeyişinde, bir sesin düştüğü görülür. a Ünlü Düşmesi İki heceli olan kimi sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerinde bulunan ünlüyü düşürürler. Buna orta hece düşmesi de denir. omuz um omzum oğul u oğlu kahır ol kahrol seyir et seyret ayır ıntı ayrıntı sıyır ık sıyrık yalın ız yalnız yanıl ış yanlış b Ünsüz Düşmesi Bazı sözcükler, çeşitli etkilerle birleşirken sözcüğün sonundaki ünsüz harf düşebilir. Bu olaya ünsüz düşmesi adı verilir. yumuşak cık yumuşacık sıcak cık sıcacık yüksek l yüksel küçük l küçül rast gelmek rasgelmek ast teğmen asteğmen Bazı bileşik sözcüklerin oluşumunda bir hece veya ses düşmesi meydana gelir. Ses Türemesi Sözcükler kimi eklerle birleşirken zaman zaman araya başka yeni sesler girer. Türkçe’de ses türemesi olayına fazla rastlanmaz. Ses türemesi yaratan başıca durumlar a Ünlüyle biten sözcüklere, ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde, Türkçe sözcüklerde iki ünlü yan yana gelemeyeceği için bu ünlülerin arasına “y,ş,s,n” ünsüzlerinden uygun olan biri gelir. Bu ses türemesine kaynaştırma da denir. Örnek oku-y-an okuyan baba-s-ı babası yedi-ş-er yedişer elma-n-ın elmanın b Yardımcı eylemle yapılan bileşik eylemlerde ad soylu sözcükte ses türemesi görülür. Örnek his etmek hissetmek red etmek reddetmek Bu sözcüklere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde sözcüklerde aynı türeme ortaya çıkar. Örnek af-ı affı had-i haddi c Kimi sözcükler pekiştirilirken ses türemesi meydana gelir. Örnek yalnız yap-a-yalnız sağlam sap-a-sağlam dar-a-cık daracık bir-i-cik biricik Ses Daralması Ünlü Daralması “a,e” geniş ünlüsüyle biten sözcüklere “-yor” şimdiki zaman eki getirildiğinde, bu geniş ünlüler daralıp değişerek “ı,i,u,ü” olur. Örnek bekle-yor bekliyor oyna-yor oynuyor “-ma,-me” olumsuzluk ekleri de “-yor” ekiyle birleştiğinde daralarak “-mı, -mi, -mu, -mü” olur. Örnek gelme-yor gelmiyor bakma-yor bakmıyor Ulama Ünsüz harfle biten sözcüğün son ünsüz harfinin kendisinden sonra gelen ve ünlü harfle başlayan sözcüğün ilk hecesiyle birleştirilerek okunmasıdır. Örnek Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç Cümlenin Ögeleri CÜMLENİN ÖGELERİ Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle tümce denir. Cümle, özne ve yüklem gibi temel; nesne, dolaylı tümleç ve zarf tümleci gibi yardımcı ögelerden oluşur. Şimdi cümlenin ögelerine tek tek değinelim. YÜKLEM Cümlede kip ve zaman bildirerek yargıyı ortaya koyan temel unsurdur. Yüklem, tek başına cümle özelliği gösterir. Diğer ögeler yüklemin tamamlayıcı ögeleridir. Cümlede yüklemi bulmak için herhangi bir ögeye soru soramayız. Onu çekimli durumda bulunan sözcüklerden anlarız. Örneğin; "Anlıyorum" sözcüğü "anlamak" eyleminin şimdiki zamanla çekimlendiğini gösteriyor. Öyleyse yargı bildiriyor demektir. Dolayısıyla bu, bir cümledir. "Bugün mutfakta anneme yardım ettim." cümlesindeki altı çizili söz birleşik fiil olduğu için, "Çiftçinin ambarı sabanın ucundadır." cümlesindeki altı çizili söz isim tamlaması olduğundan, "Türkçe dersimize giren kişi genç bir öğretmendi." cümlesindeki altı çizili kısım ise sıfat tamlaması olduğundan bölünemez ve bu şekilde yüklem olur. ÖZNE Cümlede yüklemin bildirdiği işi, hareketi yapan ya da oluş içinde bulunan ögedir. Cümlenin temel ögesidir. Ancak her cümlede bulunmak zorunda değildir. Cümlede özneyi bulmak için yükleme "kim" ve "ne" sorularını sorarız. Ancak özellikle "ne" sorusu, nesneyi bulmak için de sorulduğundan, biz özne sorusunu yükleme değişik biçimde sorarız. Örneğin; "Bu elbiseyi annem aldı." cümlesinde "aldı" yüklemdir. Özneyi bulmak için yükleme "Alan kim?" diye soruyoruz. Cevap olarak "annem" geliyor. Öyleyse cümlenin öznesi bu sözcüktür. Cümlede özne yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi, açık olarak verilebileceği gibi, yüklemin çekiminden de çıkarılabilir. Cümlede olmayan, yüklemdeki kişi eklerinden anlaşılan bu tür öznelere "gizli özne" adı verilir. "Ders çalışmana yardım ederim." cümlesinin yüklemi "yardım ederim" sözcüğüdür. Özneyi bulmak için "Yardım eden kim?" diye soruyoruz, "Ben" cevabı geliyor; ancak bu söz cümlede yok, biz bunu yüklemin bildirdiği kişiden çıkarıyoruz. Öyleyse bu cümlenin öznesi gizli öznedir. Bu özne cümlede var olan ögelerden biri sayılmaz. Yani "Gördüm." cümlesinde öznenin "ben" olduğu görülse bile bu cümle sadece yüklemden oluşmuş sayılır. Bazı cümlelerde işi yapan belli değildir. Bu cümlelerde işten etkilenen öge sözde özne kabul edilir. "Sokaklar çok güzel temizlendi." cümlesinde işi yapan belli değildir. Ama işten etki-lenen öge vardır. “Temizlenen ne?” sorusu bize “sokaklar” sözcüğünü veriyor. Bu şekildeki öznelere sözde özne denir. Bazı cümlelerde ise özne bulunmaz. Yani eylemi yapan bazen belli değildir. "Yağmurlu havalarda geziye gidilmez." cümlesinde "gidilmeyen ne, gidilmeyen kim?" gibi sorulara cevap alınmaz. Öyleyse cümlenin öznesi yoktur. NESNE Cümlede yüklemin bildirdiği işten etkilenen ögedir. Yükleme sorulan "kimi, neyi, ne" sorularına cevap verir. Nesneler hâl ekini alıp almamalarına göre iki grupta incelenir. 1. Belirtili Nesne Nesne görevinde bulunan söz, "-i" hâl ekini almışsa, nesneye belirtili nesne denir. "Kitabı öğretmenden aldı." cümlesinde "kitabı" nesnesi "-i" hal eki aldığından belirtili nesnedir. 2. Belirtisiz Nesne Nesne görevinde bulunan söz "-i" hâl ekini almamışsa buna, belirtisiz nesne denir. "Akşama kadar odasında kitap okudu." cümlesinde "kitap" nesnesi bu eki almamış ve belirtisiz nesne olmuştur. DOLAYLI TÜMLEÇ Yüklemin yöneldiği, bulunduğu, çıktığı yeri gösteren ögedir. Yükleme sorulan "-e", "-de" ve "-den" hâl eklerini alan sorulara aynı ekleri alarak cevap veren sözcük ya da söz öbekleri dolaylı tümleç görevinde bulunur. Soruların ve cevapların aynı ekleri alması zorunluluğu, bunun diğer ögelerle karışmasına engel olur. "Çözemediği soruları bana sorar." cümlesinde altı çizili ögeyi bulabilmek için yükleme "kime" sorusunu soruyoruz. Soru da cevap da aynı eki almış. Öyleyse "bana" sözü dolaylı tümleçtir. "Akşama eve geç kalmayın." cümlesinde altı çizili sözcük de "-e" hâl ekini almıştır. Ancak bu ögeyi bulmak için yükleme "ne zaman" sorusunu soruyoruz. Görüldüğü gibi soru hâl eki almadan soruluyor. Öyleyse bu, "-e" hâl eki almış olmasına rağmen dolaylı tümleç değildir. Aynı durumu "-de" ve "-den" eklerinde de görebiliriz. "Sabah erkenden dağa çıkacağız." "Öğrenciler henüz dersten çıkmadı." "Okulun bahçesinde top oynadık. cümlelerindeki altı çizili sözler dolaylı tümleçtir. ZARF TÜMLECİ Yüklemin zamanını, durumunu, miktarını, yönünü, koşulunu vb. bildiren ögelerdir. Bunların her biri değişik bir soruyla bulunur. "Yazın bol bol kitap okuyacağım." cümlesindeki altı çizili zarf "ne zaman", "Arabamız engebeli yolda ağır ağır ilerliyordu." cümlesinde altı çizili zarf "nasıl", "Çocuğun dersleri şaşılacak kadar iyiydi. cümlesindeki altı çizili zarf "ne kadar", "Ayakkabıları içeri alın." cümlesindeki altı çizili zarf "nereye" sorusuna cevap vermiştir. Yükleme sorulan bu sorulara cevap veren ögeler daima zarftır. CÜMLE VURGUSU Cümlede asıl anlatılmak istenen öge vurgulanır. Biz konuşurken, önemsediğimiz ögeyi cümlenin herhangi bir yerinde ses tonumuzu yükselterek vurgulayabiliriz. Ancak yazıda bunu yapamayacağımızdan, vurgulamak istediğimiz ögeyi yükleme yaklaştırırız. Yani cümlede yükleme en yakın öge, en çok vurgulanan ögedir. "Babam bizi dün fuara götürdü." cümlesinde yükleme en yakın olduğu için dolaylı tümleç, "Babam bizi fuara dün götürdü." cümlesinde yükleme en yakın olduğu için zarf tümleci; "Babam fuara dün bizi götürdü." cümlesinde yükleme en yakın olduğu için nesne; "Dün fuara bizi babam götürdü." cümlesinde yükleme en yakın olduğu için özne vurguludur. ARA SÖZ Cümleyi söylerken söz arasına sıkıştırılan, bazen bir ögenin açıklayıcısı, bazen cümle dışı unsur olan söz veya söz öbeklerine ara söz denir. "Büyüdüğüm o güzel şehri, Bursa'yı, asla unutamam." cümlesinde "Bursa'yı" ara sözü cümlenin nesnesinin açıklayıcısı olarak kullanılmıştır. Ara söz daima açıkladığı ögeden sonra gelir. Paragrafın Yapı Bilgisinin Önemi Paragrafları doğru anlayabilmek İçin paragrafın yapısı üzerinde, geniş bir bilgiye ve pratiğe sahip olmamız gerekmektedir. Paragraflar genellikle iki gurupta toplanabilir. Birincisi öyküleme ağırlıklı yani bir düşüncenin değil olay akışının ağırlıklı olduğu paragraflar. Bu gruptakilerin yapısının bilinmesi pek önemli değildir. Bizim için asıl önemli olan düşünce yazısı türündeki paragrafların yapısıdır. Düşünce yazısı türündeki eserlerden alınmış paragrafların giriş, gelişme, sonuç şeklinde planlan vardır. ÖSYM sorularında paragrafın yapısıyla doğrudan ilgili sorular azdır. Fakat önceden de belirttiğimiz gibi paragrafın yapı bilgisinin ana fikir ve yardımcı fikir sorularında büyük yarar olmaktadır. Onun için bu konuya özellikle dikkat edilmeli bu konu en ince ayrıntısına kadar bilinmelidir. Ondan da önemlisi örnek paragraflar üzerinde çalışmalar yapılmalıdır. Paragrafla İlgili Soru Tipleri ÖSS'deki paragraf soruları değişik tiplerde olabilir. Paragraf sorularının genellikle şu alanlar üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir Paragrafın konusuyla ilgili sorular Paragrafın ana düşüncesini buldurmaya yönelik sorular Paragrafın yapısı ve kuruluşuyla ilgili sorular Paragrafta işlenen konunun yorumuyla ilgili sorular Paragrafta tanıtılan kişilerin özellikleriyle ilgili sorular Paragrafı geliştirip sürdürecek yazının başlığıyla ilgili sorular Paragraf planı ya da yapısı ile ilgili sorularda şu soru kalıpları kullanılmaktadır -Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilebilir? -Düşüncenin akışına göre ... cümlesinin numaralanmış yerlerden hangisine getirilmesi uygun olur? -Bu parçanın son cümlesi düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir? -Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense, ikinci paragraf hangi cümleyle başlar? -Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır? -Bu parçanın anlam akışındaki bozukluğu gidermek için, aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır? -Bu sözler aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık olarak söylenmiş olabilir? GİRİŞ - GELİŞME - SONUÇ CÜMLESİ Giriş Bölümü İdeal bir paragrafın ilk bölümü olan giriş bölümünde yazar, sonraki bölümde savunacağı, üzerinde duracağı, destekleyeceği fikri ortaya atar. Bir Yazının İlk Cümlesinin Özellikleri Paragrafta giriş bölümü genellikle tek, bazen de iki cümleden oluşur. Giriş bölümünün ilk cümlesi önemlidir. Bu aynı zamanda bir yazının veya paragrafın ilk cümlesi olacağından bu cümlede bir önceki cümleyi gerektirecek ifadeler bulunmaz. ÖSYM sorularının bir kısmı, bir yazının ilk cümlesi olmaya uygun olan cümleyi bulmamızı isteyen sorulardır. Aşağıdaki örnekleri dikkatlice inceleyelim Bir yazının ilk cümlesi olmaya uygun olan cümleler Eleştirmenlerin görüşlerine güvenmeyen sanatçının başarılı olacağına inanmıyorum. Türk şiirinde kullanılmış birçok ölçü vardır. Her eser, yazarından okuyucuya bir mektuptur. Okumayan insanlar ile hiçbir işin başarılamayacağını birçok insan kabul ediyor. Dikkat edilirse bu sütundaki cümleler, kendilerinden önce başka cümlelere gerek duymadan bir paragraf başlatabilirler. Çünkü bu cümlelerde, sonraki cümlelerde ispatlanması gereken birer yargı vardır. Bağlayıcı öğe yoktur. Demek ki bu cümleler bir yazının ilk cümlesi olabilir. Bir yazının ilk cümlesi olmaya uygun olmayan cümleler Eleştirmenin bu görüşüne güvenmeyen sanatçı başarılı olamaz. Türk şiirinde kullanılmış bunun gibi daha birçok ölçü vardır. Özetle, her eser yazarından okuyucuya bir mektuptur. Bundan dolayı, okumayan insanlar ile hiçbir iş başarılamayacağını savunuyorum. Dikkat edilirse bu cümleler daha önceki cümleye bağlanıyor. Demek ki bu cümlelerden önce başka cümleler var. Öyleyse bunlar bir yazının ilk cümlesi olmaya uygun değildir. Öyleyse şunu bilmemiz gerekiyor ki bir yazının ilk cümlesi olacak cümlede "bundan dolayı, çünkü, ama, ancak, şöyle ki, fakat, yalnız, özetle" gibi önceki bir cümlenin habercisi, bağlayıcı sözcükler bulunmamalıdır. * Aşağıdaki cümlelerde bağlayıcı öğelerin olmadığına ve bu cümlelerin bir yazının ilk cümlesi olmaya uygunluğuna dikkat ediniz. Sanatçılar, dış dünyadan algıladıklarını iç dünyalarıyla birleştirerek bunları eserlerine yansıtırlar. Sözcükleri kişilerin özelliklerine göre ve titizlikle seçmeleri, ustaca kullanmaları sanatçıların üslûplarına ayrı bir özellik kazandırır. Öykülerde konu olarak genelde insan ve deniz işlenir. Sait Faik'in hikâyelerine toplumun her kesimi, her insan, her duygu konu olmuştur. Gözlem yeteneği güçlü yazarlar konu sıkıntısı çekmezler. Sait Faik, İstanbul'un daha çok kenar mahallelerini ve adaları anlatmıştır. Yazarların eserlerinde çevrelerini anlatmaları iyidir ne var ki bu bazen aşırıya kaçıyor. * Aşağıdaki cümlelerde bulunan bağlayıcı öğelere ve bu cümlelerin bir yazının ilk cümlesi olamayacağına dikkat ediniz. -Sanatçılar, dış dünyadan algıladıkları bu görüntüleri iç dünyalarıyla birleştirerek eserlerine yansıtırlar. -Sözcükleri kişilerin özelliklerine göre ve titizlikle seçmesi ustaca kullanması üslubuna ayrı bir özellik kazandırmıştır. -Öykülerinin ana konusu insan ve denizdir. -Özetleyecek olursak hayatın herhangi bir dakikası, birkaç saati öykülerine konu olabilir. -Çünkü gözlem yeteneği güçlüydü ve konu sıkıntısı çekmiyordu. -Sait Faik, İstanbul'un daha çok kenar mahallelerini ve adaları bunun için anlatmıştır. -Ne var ki yazarların, eserlerinde çevrelerini anlatmaları bazen aşırıya kaçıyor. Örnek Soru Aşağıdaki cümlelerden bir paragraf oluşturulmak istense, bunlardan hangisi o paragrafın giriş cümlesi olur? A Nice eserler, biçimce zayıf ve çirkin olduklarından başarı kazanamamıştır. B Sanat eseri, içerikle biçimden örülmüş bir bileşim, bölünmez bir bütündür. C Öyleyse, tek başına ne içerik ne de biçim bir eseri değerli kılmaya yetmez. D Bundan ötürü, bir eserin değerlendirmesini yalnızca biçim ya da yalnızca içeriğe göre yapmak yanlıştır. E Özce anlamsız, içeriği hiçe sayan eserler de kısa sürede unutulmuştur. Yanıt B Örnek Aşağıdaki örnek parçada giriş bölümüne dikkat edelim. Yakup Bey, çocuklarına modern eğitim sistemlerine örnek olacak değerde bir eğitim metodu uygular. Çocuklarına kızmayı adet edinmemiş bu olgun baba, yaramazlık yapan çocuklarını azarlamak ya da dövmek yerine, ellerine birer kâğıt kalem tutuşturur, önlerine de bir vazo çiçek veya başka bir örnek koyar, elindeki bozuk paraları şangırdatırmış. Çocukları, şangırdayan paraların ödül olarak verileceğini hayal ederken bir taraftan da pür dikkat resim yaparlarmış. Örnek Aşağıdaki parçada yazarın birinci bölümde bir fikir öne sürdüğüne ve ikinci bölümde bu fikrini desteklemek için örnek verdiğine son bölümde bir sonuca ulaştığına dikkat ediniz. Bunlar giriş, gelişme ve sonuç bölümleridir. Sanatta güzelliğin onun anlaşılırlığı ve yararlılığı gibi durumlarla ilgisiz olduğu iyi bilinmeli. Antep'in ünlü sinemacısı Nakıp Ali, o sıralar çok tutulan "Beyaz Yele" ve "Kırmızı Balon" filmlerini kente getirtmiş, oynatacakmış da pek umudu yokmuş. Umulmadık bir seyirci kitlesiyle karşı-laşmış. Filmden ne anladıkları konusunda sorulan sorulara seyirciler düz bir yanıt vermişler "Bilmem... Çok güzeldi." Güzelliğin başlı başına bir işlevi var anlaşılan. Yararlı ya da anlaşılır olması önemli değil, var olması yetiyor. Bu da ister aydınların ister halkın neyi anlayıp anlamadığı, neyi sevip sevmeyeceği, ona nelerin sunulması gerektiği konusunda ahkâm kesmekten alıkoymalı bizleri. Giriş bölümü konuya giriştir. Sonrasında mutlaka örnek gelecek diye bir şart yoktur. Aşağıdaki paragrafta giriş bölümünde konuya giriş yapılmıştır. Sonraki cümlelerde ise birinci cümlede sözü edilen insanlara çengel atmak sözünün anlamı açıklanmıştır. Konuya nasıl girildiğine, açıklamanın nasıl yapıldığına dikkat edelim. Örnek Ben yazılarımda sadece, insanlara çengel atmaya çalışırım. Onların düşüncelerine, sözlerine, düşlerine, mutluluklarına, acılarına, sevinçlerine ve bu yiğitlerin yoğurt yiyişlerine eğilirim. Bir başka deyişle yaşayanları kitaplara geçirerek ölümsüzleştiririm, onları tekrar yaşatırım. Kaleme gelmezlerden, gönül belasına düşenlerden tutun da çanak yalayıcılara, hıkmıkçılara, iyilik pehlivanlarına, diktatörlere uzaktan merhabacılara değin herkes benim tenceremde pişer. Giriş Cümlesinin Özellikleri - Konunun ortaya konulduğu cümledir. - Paragraf genelden özele dayalı bir düşünce zincirine dayalı ise giriş cümlesi konuyla birlikte ana düşünceyi de yansıtır. Bu durumda genel bir yargı niteliği taşır. - Paragraf özelden genele dayalı bir düşünce zincirine göre kurulmuşsa, giriş cümlesi sadece konuyu verir. - Dil ve düşünce yönünden, kendinden sonra gelen cümlelerle bağlantılıdır. - "Böylece, üstelik, bununla beraber, nitekim..." gibi bağlantı öğeleriyle başlayamaz. Gelişme Bölümü Giriş bölümünde öne sürülen düşünce bu bölümde desteklenir, ispatlanır. Yazar, ortaya attığı düşüncesini geliştirmek veya ispatlamak için düşünceyi geliştirme yolları kullanır. Bu bölümde açıklama, destekleme, ispatlama esas olduğu için bağlayıcı öğe dediğimiz bundan dolayı, çünkü, ama, ancak, bu görüşe göre, öyle ise gibi, bulunduğu cümleyi bir önceki cümleye bağlayan sözler göze çarpar. Örnek Aşağıdaki örnek parçada bağlayıcı öğelere dikkat edelim. Böylece gelişme bölümünün hangi cümleyle başladığını bulalım. Sözcükler zamanla, çeşitli sebeplerle, çok değişik kavramları karşılar hale gelebiliyorlar. Sözgelimi, önceleri sırf koyun, sığır, deve gibi hayvanların topuna birden mal denirken, bu sözcük bugün daha çok, her türlü taşınabilen servet anlamında kullanılmaktadır. Çünkü, bir zamanlar çobanlıkla geçinen dedelerimiz servet olarak yalnız bu büyükbaş hayvanları tanıyorlardı; başka kültür çevreleriyle temasa geçince, servet olarak başka nesneleri de öğrendiler. Böylece mal sözcüğü kültür değişimi sonunda öteki nesneleri de içine aldı. Parça okunduğunda görülüyor ki ilk cümle giriş bölümünü oluşturuyor. Ana fikir bu cümleden anlaşılıyor. Daha sonraki bölümde ana fikir ispatlanıyor. Sözgelimi ifadesiyle örnek veriliyor. Çünkü ifadesiyle açıklama yapılıyor. Böylece ifadesiyle anlatılan örnek derlenip toparlanıyor. Örnek Aşağıdaki parçayı inceleyip giriş ve gelişme bölümlerine dikkat edelim. Bugün biz insanlarımıza, kendi dillerinde, kendileri için gerekli temel bilgileri verecek olan kitapları dahi okutabilme konusunda tam bir ba-şarısızlık içindeyiz. Basılan gazete, dergi ve kitap sayılarına baktığımızda bunun çarpıcı bir olumsuzluk olarak karşımızda durduğunu görmekte gecikmeyiz. Buna kütüphanelerden yararlanma oranlarını da ekleyebiliriz. Hatta kitapların baskı adetlerine de bir göz atabiliriz. İtiraf etmeliyiz ki insanlarımızın kitaplardan yararlanma oranı çok düşük. Yukarıdaki parçada ilk işarete kadar olan kısım giriş cümlesidir. Burada insanımızın kitaplardan yararlanmadığı görüşü belirtilmiştir. Sonraki bölümde yani gelişme bölümünde bu düşünceyi inandırıcı hale getirmek amacıyla deliller sıralanmış ve sonuç bölümü olan son cümlede de düşünce yinelenmiş, derli toplu bir şekilde belirtilmiştir. Örnek Aşağıdaki parçayı inceleyip giriş ve gelişme bölümlerine dikkat ediniz. Her birine çok büyük saygı gösterdiğim bazı kitapevlerinin 80'li yıllardan itibaren değişik derecelerde yozlaştığı görüşündeyim. Bunlar önceleri bir kitabevi zincirinin parçası oldular. Kâr kaygılarıyla raflarındaki edebiyat ve şiir kitaplarının sayısını en aza indirdiler. Kaset, dergi, gezi rehberi, takvim gibi nesneler satmaya başladılar. Masraflarını kısmak için asgari ücrete razı kitap sevmez insanlar çalıştırmaya başladılar. Kitaplardan gasp ettikleri bölümlerde çay ve kahve satma girişimleriyle övünür oldular. Okuduğunuz parçada ilk bölümde konuya giriş yapılmıştır. Biz bu cümlelerle konunun kitapevlerindeki değişim olduğunu anlıyoruz. İkinci cümleyle başlayan gelişme bölümünde ise bu değişimin nasıl olduğu anlatılıyor. Gelişme Cümlelerinin Özellikleri - Gelişme bölümündeki cümleler, giriş cümlesinde belirtilen konuyu açıklığa kavuşturur; ana düşüncenin belirginleşmesine yardımcı olur. - Her biri dil ve düşünce yönünden diğer cümlelere bağlıdır. - Tümevarım özelden genele yöntemiyle oluşturulan paragraflarda gelişme cümlele-rinden biri ana düşünceyi verebilir. - Karşılaştırma, örnekleme, tanık gösterme, benzetme... gibi yöntemlere en çok gelişme cümlelerinde rastlanır. Sonuç Bölümü Yazar giriş bölümünde bir fikir öne sürmüştü. Gelişme bölümünde bu fikri, düşünceyi geliştirme yollarıyla desteklemiş ve inanılır hale getirmişti. Son bölüm olan sonuç bölümünde ise yazar, fikrini derleyip toparlar ve bir sonuca bağlar. Bu bölüm genellikle tek cümledir. Örnek Aşağıdaki parçada konuya nasıl giriş yapıldığına konunun nasıl somutlaştırıldığına, sonuç cümlesinde sonuç yargısına, yani ana fikre nasıl ulaşıldığına dikkat edelim. Sanatçılar eserlerine yapılan eleştirileri nedense kabul etmek istemiyorlar. Çok açık gaflarını bile bir türlü görmek istemiyorlar. "Evet, ama fakat, hayır, şey yani, tabii ki dediğiniz yanlış" laflarıyla işi idareye çalışıyorlar. Bilmiyorlar ki iyi sanatçı olmak, eleştiriye açık insanların harcıdır. Eleştirilmeden başarılı olmak olanaksızdır. Bu parçada giriş bölümünde sanatçıların eleştiriye tahammülleri olmadığı belirtilmiş, sonuç bölümünde de eleştirilmeden başarılı eser vermenin olanaksız olduğu anlatılmıştır. Ortadaki gelişme bölümünde sanatçıların konuyu destekleyen sözlerinden alıntılar yapılmış. Örnek Aşağıdaki parçada da sonuca ulaşmak için nasıl bir yol izlendiğine, sondaki yargı cümlesine ulaşmak için yazarın parçaya kendi hayatından bir örnekle başladığına böylece sonuca nasıl ulaştığına dikkat edelim. Önceleri taşradan da büyük sanatçılar çıkacağını zannederdim, ilk romanımı yayımlayınca pek ses getirdi diyemem. Bir şeyi çok iyi anladım o zaman. Gerçek bir yazar olmak gerçek bir üne kavuşmak bir taşra kentinde kesinlikle mümkün değildi. Ben de kalktım İstanbul'a gittim, yani büyük kente. Evet, İstanbul büyük kenttir ve büyük kentlere özgü kurallar uygulanır orada. Hiçbir zaman, hiçbir taşra kentinde ben yazarım deyip yazar olamazsınız, kimse olamaz. Yazar bu parçada taşra kentlerinde büyük bir yazar olunamayacağını anlatmış. Konuya girebilmek için kendi yaşamından örnek vermiş ve anlatmak istediği sonuca bu örneğin desteğiyle ulaşmıştır. Her Paragraf İdeal Olarak Bölümlenmez Giriş, gelişme ve sonuç bölümü olan paragraflar ideal paragraflardır. Şunu çok iyi bilmeliyiz ki bütün paragraflar ideal değildir. Yani her paragrafın giriş, gelişme, sonuç bölümlerinin olması gerekmez. Bazıları giriş ve gelişme, bazıları gelişme ve sonuç, bazıları da sadece gelişme bölümünden oluşmaktadır. Örnek Aşağıda sadece gelişme bölümünden oluşmuş bir paragraf verilmiştir. Gelişme bölümünde neyin ispatlanmaya çalışıldığını bulunuz. Yani giriş cümlesi veya sonuç cümlesi olabilecek cümleyi ana fikir cümlesini çıkarınız. Türkiye'de yaşayan insanların kitap okumak için boş zamanları yoktur. Çünkü burada kitap boş zamanda okunur bir nesnedir. Otobüste giderken her gün seyrettiğimiz yerleri seyretmekten daha önemli ne olabilir ki? Belki yol kenarındaki çimler biraz daha büyümüştür. Gazetelerin promosyon olarak verdiklerininin haricinde kitaba ayıracak para da yoktur. Bunlar da vitrindeki kullanılmayan fincanlarla ebedi komşu olmuşlardır. Evet, bu parça sadece gelişme bölümünden oluşuyor. Görülüyor ki bu paragraf Türkiye'de insanların kitap okumaya gereken önemi vermedikleri ana fikrini desteklemek amacıyla yazılmış. Ana fikir cümle halinde belirtilmemiş. O halde bize düşen parçayı özümleyip ana fikri çıkarmaktır. Örnek Aşağıdaki parçada giriş bölümünde yazarın bir fikir ortaya attığına, gelişme bölümünde bu fikri desteklemek amacıyla televizyondaki tartışma programlarından örnek verdiğine ve sonuçta ana fikri, derli toplu bir cümle şeklinde ortaya koy-duğuna dikkat edelim. Konuşma ve dinlemeyi, anlaşma madalyonunun iki yüzü gibi birbirini tamamlayan yönler olarak düşünmek gerekir. Televizyondaki tartışma programlarını izleyenler, dinleme bakımından ne kadar yetişmemiş olduğumuzu anlamakta güçlük çekmezler. Genelde güzel konuşan çoktur; fakat kendini vererek dikkatle dinleyenlerin sayısı pek fazla değildir. Oysa konuşma öyle bir diyalogdur ki buna katılan bir insan, sırası geldikçe aktif veya pasif rol oynar. Bu sanatta sivrilebilmek için saygı ile hitap etmesini bildiğimiz gibi dinlemesini de bilmemiz gerekir. Sonuç Cümlesinin Özellikleri - Dil ve düşünce yönünden kendinden önceki cümleye bağlıdır. - Özele ilişkin bir yargıyla başlayan paragraflarda ana düşünceyi verebilir. - Genelde kendisinden önceki düşünceleri bir sonuca bağlayan, özetleyen bir cümle niteliği taşır. Bu yüzden, özet anlamlı bağlaçlarla başlayan cümleler sonuç cümlesi olmaya daha elverişlidir. İşin, oluşun, hareketin, durumun, kılışın yüklemde nasıl anlatıldığına göre cümleler çeşitlere ayrılır. Burada işin yapılıp yapılmadığı, durumun varlığı yokluğu, işin istenildiği ya da emredildiği, bildirildiği ya da sorulduğu önemlidir. Cümlede anlatılan işin, oluşun, hareketin olup olmadığını veya sözü edilenin var olup olmadığını bildiren cümlelere haber cümlesi; bir isteği, dileği, emri, tasarıyı, şartı bildiren cümlelere de dilek cümlesi denir. Bunlar da olumlu ve olumsuz olmak üzere ikiye ayrılır. 1. Olumlu Cümle Fiil cümlesinde işin, oluşun yapıldığını veya olduğunu; isim cümlesinde ise sözü edilen kavramın bulunduğunu, var olduğunu, bahsedilen şekilde olduğunu bildiren cümlelerdir. Bursa bu mevsimde soğuktur. Yarın daha erken gelmelisin. Bu binanın yerinde şeftali bahçesi vardı. Vapur rıhtımdan kalkıp ta Marmara'ya doğru uzaklaşmaya başlayınca, yolcuyu geçirmeye gelenler, üzerlerinden ağır bir yük kalkmış gibi ferahladılar ¦Çocukcağız Arabistan'da rahat eder. dediler, hayırlı bir iş yaptıklarına herkesi inandırmış olanların uydurma neşesiyle, fakat gönülleri isli, evlerine döndüler. Zaten babadan yetim kalan küçük Hasan, anası da ölünce uzak akrabaları ve konu komşunun yardımıyla halasının yanına, Filistin'in ücra bir kasabasına gönderiliyordu. Hasan vapurda eğlendi; gırıl gırıl işleyen vinçlere, üstleri yazılı cankurtaran simitlerine, kurutulacak çamaşırlar gibi iplere asılı sandallara, vardiya değiştirilirken çalınan kampanaya bakarak çok eğlendi. Beş yaşında idi; peltek, şirin konuşmalarıyla da güverte yolcularını epeyce eğlendirmişti. 2. Olumsuz Cümle Fiil cümlesinde işin, oluşun yapılmadığını, yapılmayacağını veya olmadığını; isim cümlesinde ise sözü edilen kavramın bulunmadığını, var olmadığını, bahsedilen şekilde olmadığını bildiren cümlelerdir. Fiil cümleleri, olumsuzluk ekiyle ve "ne.....ne" bağlacıyla; isim cümleleri de "yok, değil" kelimeleriyle, "ne....ne" bağlacıyla ve "-sİz" olumsuzluk ekiyle kurulur. Yarın daha erken gelmemelisin. Buraları daha önce hiç görmemiştim. Ateşle oyun olmaz. Bursa bu mevsimde soğuk değildir. Bu binanın yerinde şeftali bahçesi yoktu. Sokakta ne araba ne de insan var. Ankara bugün hem elektriksiz hem susuz. Bazı cümleler yapı bakımından olumsuz olduğu hâlde anlamca olumlu olabilir. Çocuklarının okumasını istemiyor değildi. İstiyordu. Cezaya çarptırılanlar suçsuz değildiler. Suçluydular. Yangından korkmayan yoktur. Beni sevindiren onun iyi haberlerini almaktan başka bir şey değildi. Soru eki, olumsuz çekimlenmiş bir fiille birlikte anlamca olumlu cümle; olumlu çekimlenmiş bir fiille birlikte anlamca olumsuz cümle yapabilir Senin ne kadar zorluğa katlandığını bilmez miyim? Bilirim. Anlattıklarına inanmaz olur muyum? İnanırım. Sen çağırırsında o gelmez mi? Gelir. Mazisi yıkık milletin atisi olur mu? Olmaz İnsanları kendine inandırmak kolay mı? Kolay değil Bu kadar eşyayı almaya para mı yeter? Yetmez. O küçücük çocuğa bu ağır işler yaptırılır mı? Yaptırılmaz. Yeşilden daha güzel renk olur mu? Olmaz. Bir cümle aynı anlamı verecek şekilde hem olumlu hem de olumsuz kullanılabilir Uygarlığın başlıca özelliği bilime dayanması ve bilimle beslenmek zorunda olmasıdır. > Uygarlığın bilime dayanmaması ve bilimle beslenmemesi düşünülemez. Diğer cümle türleri de şunlardır ki bu cümleler ya olumlu ya da olumsuz olacaklardır. 3. Soru Cümlesi İçinde soru anlamı bulunan; bir konuda bilgi edinmek, şüpheleri gidermek ve düşünceleri onaylatmak için kurulan cümlelere soru cümlesi denir. Cümlenin öğelerini bulmaya yönelik tüm soru kelimeleriyle soru cümleleri yapılabilir. Elimdekinin ne olduğunu kim söyleyecek? Özne Babası çocuğa ne getirmiş? nesne Yarın kimi göreceksiniz? nesne Ankara'ya ne zaman yerleştiniz? Zarf tüml. Burayı nasıl buldunuz? Zarf tüml. Daha sonra nereye gidecekler? Dolaylı tüml. Cümlelerde soru anlamı soru sıfatları, soru zarfları, soru zamirleri, soru edatları, soru eki ve tonlama yoluyla sağlanır. ]"mİ" soru ekiyle Soru eki sadece yüklemin değil, diğer öğelerin ve unsurların da sorusunu hazırlar. Son sözünüz bu mu anneciğim? Alt mı üst mü? Hiç mi anlatacak bir şeyin yok? Tarlamı bana zorla mı sattıracaksınız? Sular mı yandı, neden tunca benziyor mermer? Acaba yanlış mı aklımda kaldı? Soru eki değişik anlamlar katabilir Beni biraz dinler misiniz? İstek, rica Sessiz olabilir miyiz? uyarı Bu su da içilir mi? beğenmeme Bütün bunları ben mi söylemişim? İnkâr, kabullenmeme Soru eki her zaman cevap almaya yönelik değildir. Bazen cevap sorunun içinde de olabilir. Senin ne kadar zorluğa katlandığını bilmez miyim? Bilirim. Anlattıklarına inanmaz olur muyum? İnanırım. Sen çağırırsında o gelmez mi? Gelir. Mazisi yıkık milletin atisi olur mu? Olmaz İnsanları kendine inandırmak kolay mı? Kolay değil Bu kadar eşyayı almaya para mı yeter? Yetmez. O küçücük çocuğa bu ağır işler yaptırılır mı? Yaptırılmaz. Yeşilden daha güzel renk olur mu? Olmaz. ]Soru sıfatlarıyla Nasıl kitaplardan hoşlanırsın? Kaç gün sonra geleceksin? Eve giderken hangi otobüse bineceğiz? Kaçıncı sınıfta okuyor? Ne gün geleceğini söyledi mi? Kaçar kişilik gruplar hâlinde gideceğiz? Kaçta kaç hisse istersin? Ne gün geleceksin? Ne iş yapıyordunuz? ]Soru zarflarıyla Neden coşkun suların sesi gittikçe dindi? Bin bir başlı kartalı nasıl taşır kanarya? Bu sonbahar sabahının donuk ince rengini nasıl anlatabilirim? Daha ne kadar bekleyeceğiz? ]Soru zamirleriyle Yanında ne getirdin? Bunları sana kim anlattı? Hangisi sizinle geldi? Soruların kaçı cevaplandı? Buraya nereden geldiniz? Nereden gelip nereye gidiyoruz? Burada kimi bekliyorsun? Bu masa neden yapılmış? ¦tahtadan Kimin yanında bozuk para var? Bu da neyin nesi? Bizim neyimiz eksik? Nereden buldun bunu? Kim attı bu resimleri? Çocuklarını alıp buraya gelsen de neyle geçineceğiz biz ikimiz? ]Tonlama yoluyla ¦Bu mektup sana. ¦Bana mı? Kimden? ¦Evden olacak. ¦Evden? Ne münasebet! Evden mi? 4. Emir Cümlesi Yüklemi emir kipiyle çekimlenmiş veya anlamca emir özelliği taşıyan cümlelerdir. Fiilin yapılmasını emir biçiminde bildirir. Oraya otur ve yerinden kalkma. Bu raporu akşama kadar yetiştir. On dakika sonra hazır ol! Gürültü etme! *Emir kipiyle çekimlenmediği hâlde anlamca emir ifade eden cümleler de vardır. Bu yazıyı arşive götüreceksin! Yarın herkes burada olmalı. Burayı hemen boşaltalım! *Bazen dilek, istek anlamları ve başka anlamlar da taşır. Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak temin etme Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal! istek Kahraman ırkıma bir gül... istek Her şey gönlünüzce olsun dilek, dua. Allah'ım bizi affet! yakarma Peki, öyle olsun. Razı olma Zannetme ki bunları unuturum. Uyarma Gayret edin; başaracaksınız. Teşvik Hele bir kere sözümü dinlemesin... korkutma Bizi arayan Selim olmasın? Olabilirlik Şu adamın yaptıklarına bak. Şikâyet. 5. Ünlem Cümlesi Sevgi, korku, şaşma, hayret, seslenme, coşkunluk, heyecan ve sitem ifade eden cümlelere ünlem cümlesi denir. Ünlem cümleleri, ünlemlerle, bazı sıfatlarla, emir kipiyle, "ki" bağlacıyla, haykırmalarla ve ses tonuyla kurulur. Yapma! Öyle yorgunum ki!.. İşte şimdi yandık!.. Ne güzel tesadüf! Hişt! Buraya gel! Şşt! Sus bakayım! Ee, yeter artık! Ah, ne yaptım! Hah, şimdi oldu! Eyvah! Geç kaldım! İmdat! Boğuluyorum! Çok ilginç! Ne kadar güzel! Çabuk eve git! Ne olur yardım et! Çık dışarı! *Ünlem ifade eden sözler her zaman cümle hâlinde değildir Ey Türk Gençliği! Hemşehrilerim! Tanrım! Mehmet! Ay, elim! Hay Allah! Vah zavallı! Vay sersem! Aman dikkat! Komşular! Babacığım! Simitçi! 6. Şart Cümlesi İçinde şart ve koşul anlamı bulunan cümlelere şart cümlesi denir. Şart cümlelerinin yüklemleri şart kipine göre çekimlenmiştir ve yardımcı cümle oluşturmuştur. Yani bir cümleyi şart çekimiyle bir yardımcı cümle yapabiliriz. Eve geldiyse bizi beklesin. Ankara'ya gidersen Kızılay'dan bana kaset al. Beni arayan Dursun ise gelmediğimi söyleyin. *"ise", bazen istek anlamı katar; bu durumda yardımcı cümle ve şart cümlesi olmaz Kar yağsa da kartopu oynasak. Önümüzdeki iki ayı bir geçirebilsek. Onu bir bulsam.. *Cümlelerde şart anlamı bazı kelime ve eklerle de yapılabilir Kursa devam etti mi kazanır. Büyüklerin yanında oturacaksın, ama konuşmadan. Seni gördükçe onu hatırlıyorum. Yarın geri vermek üzere alabilirsin. 7. İstek Cümlesi Gerçekleşmesi mümkün olan veya olmayan dileği, arzuyu, isteği bildiren cümlelere istek cümlesi denir. İstek cümlesi istek ve dilek-şart kipleriyle yapılır; bu kiplerle birlikte "bari, tek, n'olaydı, keşke" kelimeleri de kullanılabilir. Çıkıp biraz dolaşalım. Dirilip kalksa da yapılanları bir görse. Bari doğru cevap verseydi. Her yere gitmeye razıyım, tek onu bulayım. N'olaydı bugünleri görmeyeydim. Keşke deprem olmasaydı. Bari insanlarımız dürüst olsaydı. Sonuç *Her cümle bu yedi cümle türünden en az birine dahildir. *Bir kere bütün cümleler ya olumludur ya olumsuz. ¦Ah, bilsen biz senin ıstırabını ne iyi anlıyoruz! >Ünlem, olumlu, istek Biz ki her şeyi görür ve anlarız. >Olumlu Düşün, bir elbiseyle bir vücut arasındaki esrarlı rabıtayı düşün. >Emir, olumlu Vücudun sonsuz hareketleri içinde bize düşmeyen pay hangisidir? >Olumlu, soru Fakat o göz kimde vardır? >Olumlu, soru Kimsede... >Eksiltili cümle Yalnız bizde... >Eksiltili cümle Bize artık hikâyeni anlatma!... >Ünlem, emir, olumsuz Ne lüzum var? >Anlamca olumsuz, soru "niçin" ile karıştırılmasın. Her yazar, kendinden önceki dönemlerdeki edebiyatçıların, hatta kendi döneminin yazarlarının eserlerinden az ya da çok mutlaka etkilenir. Bu etki, eserlerinde kendini hissettirir. Denilebilir ki her yazar, önceki yazarların bir devamıdır ve hiçbir yazar kendinden öncekilerden tamamen kopuk bir edebiyat geliştirememiştir. Ömer Seyfettin, hikâyelerini Maupassant tarzı denilen olaya dayalı bir hikâye geleneğine bağlı olarak yazarken, Sait Faik Abasıyanık, Çehov tarzı denilen durum ağırlıklı hikâye geleneğine bağlı kalmıştır. Ancak her iki hikayecimiz de gerek kurgu, gerek dil ve anlatım bakımlarından özgün eserler vermişler, taklitçilik yapmamışlardır. Şinasi, Şair Evlenmesi adlı tiyatro eserini yazarken geleneksel halk tiyatrolarımızdan orta oyunu ve Karagöz tekniğinden yararlanmış; bunun yanı sıra Batılı tiyatro tekniğini uygulayarak modern Türk tiyatrosunun temelini atmıştır. Anlatmaya bağlı edebî metinler incelenirken, metnin, aynı türde daha önce yazılmış olan örnekleriyle karşılaştırılması gerekir. Daha önce ya da aynı dönemde yazılan kendi türündeki eserlerle tema, yapı, dil ve anlatım bakımlarından benzer ve farklı yönleri tespit edilir. Metnin kendisinden önceki metinlerden etkilenip etkilenmediği belirlenir. Böylece her metnin kendi tarzında daha önce yazılmış birçok metinden yararlandığı, metnin daha sonra yazılacak metinlere kaynaklık edebileceği vurgulanır. Anlama ve Yorumlama Anlatmaya bağlı edebî eserler, okuyucunun kültürüne, anlayışına, zevkine, içinde bulunduğu duruma ve psikolojik hâline göre yeni anlam değerleri kazanır. Nitekim "Madam Bovary" adlı roman, toplumun değer yargılarına ters düşmekle suçlanmış ve bundan dolayı yazarı mahkemede yargılanmıştır. Ancak daha sonraki yıllarda bu eser, dünya klasikleri arasında yer almıştır. Edebî metinler, mecazla yüklü oldukları için tek bir anlam ifade etmezler. Bu metinlerde anlam okuyucunun ve yazarın o anda içinde bulunduğu psikolojik durumuna, bilgi seviyesine, kültür yapısına göre farklı boyutlar ve yorumlar kazanabilir, Bundan dolayı edebî metinler her okunduğunda farklı anlam değerleri kazanır. Bir edebî metin karşısında farklı okuyucuların farklı sonuçlara ulaşması, onların kişisel deneyimleri ve birikimleriyle ilgilidir. Her edebî metin yazılıncaya kadar yazara aittir; ancak eser yazıldıktan ve okuyucuyla buluştuktan sonra çok farklı anlamlar kazanabilir; yazarın eseri yazma amacının dışında mesajlar ortaya çıkabilir, bu durumda eser artık yazarın olmaktan çıkar. Gerçekte edebî eserde bir mesaj vardır. Her okuyanın farklı yorumlaması eserden değil, okuyucuların farklı kültüre sahip olmasından, sosyal çevresinden, eğitiminden ve o anki psikolojik durumundan kaynaklanmaktadır. Okuyucunun eğitim, kültür, psikolojik durumu değiştikçe eserden çıkan sonuç da değişecektir. Metin ve Yazar Her metin; yazarının hayatının, kültürünün, zevkinin izlerini taşır. Bunun için yazarın, sanatının oluşmasında etkili olan hayat hikâyesinin bilinmesinde yarar vardır. Bir edebî metnin tamamen yazarın hayatının ve kişisel özelliklerinin yansıması olduğunu düşünmek yanlıştır. Bunun yanı sıra edebî metinde yazarın kendi hayatını yansıtmadığını düşünmek de o kadar yanlıştır. Her edebî eser, yazarının hayatından, hayata bakış açısından, gözlemlerinden az çok izler taşır. W namaz İspanyolca'da öznenin başa yerleştirilmesi ve ardından bir fiil artı bir tür tamamlayıcı olabilecek yüklemin eklenmesiyle oluşturulurlar. Büyük harfle başlamayı ve sonuna nokta koymayı unutmayınız. namaz. Bir gramer cümlesi nasıl doğru yapılır? Dilbilgisi Cümleleri Büyük harfle başlarlar ve nokta ile biterler. ... Aynı kelimeyi oluşturan kelimeler olduğu için tematik birlik sunarlar. namaz Belirli bir konuya yönlendirileceklerdir. Sözlü olarak yazılabilir veya formüle edilebilirler. Cümle yazmanın anlamı nedir? sözcük yazmak yazılı sözlü ifadenin uygun kullanımı yoluyla yazılı metinler oluşturma eylemini ifade eder. Yazma, genel olarak mesajların, fikirlerin, duyguların, kavramların ve bilgilerin iletilmesini sağlayan bir iletişim eylemidir. 10 cümle nasıl yapılır? Örnekleri namaz simples Büyükannem benim için güveçli erişte pişirdi. Güneş sabah doğacak. Damien saçını kesti. Teyzem arabada süpermarkete gitti. Yeni bir bisiklet aldım. Saat 18'de dişçide randevum var. Yarın kampımız var. Belediye başkanı dün yeniden seçildi. Dilbilgisi cümle örnekleri nelerdir? Sözler Dilbilgisi sözlük anlamı olmayan kelimelerdir, yani sadece bilgi sağlarlar gramer. tarafından örnek, "için" edatı kendi içinde herhangi bir sözlük anlamı içermez. Konuşmanın bölümleri ve örnekler nelerdir? Örnekler unsurlarının namaz Konu Dedem. Konu çekirdeği büyükbaba. Konu çekirdek değiştiricileri Mi doğrudan değiştirici Tahmin karısına çiçek aldı. Yüklemin özü satın alındı Yüklemin değiştiricileri karınız için çiçekler doğrudan nesne dolaylı nesne Cümle nedir, bölümleri ve örnekleri nelerdir? La namaz bir şekilde sıralanmış kelimeler kümesidir o tamamen mantıklı. NS namaz bir özne ve bir yüklemden oluşur Özne, öznenin sözcüğü veya sözcük grubudur. o bir şey söylenir. Yüklem kelime veya kelime grubudur o neyi ifade et o konu olduğu söyleniyor. Basit bir cümle nedir 10 örnek? W namaz Basit, tek bir fiil veya sözlü perifrasis ve dolayısıyla tek bir yüklem içerenlerdir. A namaz Juan'ın akşam yemeği için nasıl tavuk ve patates yediği basit çünkü sadece bir fiil akşam yemeği ve bir yüklemi tavuk ve patates yemeği vardır, çünkü fiil her zaman yüklemin özüdür. Tanrı'ya dua etmeye nasıl başlarsınız? Başlangıç ​​senin namaz Başlamak için iyi bir yol şuraya gitmektir Tanrı onun adıyla. "Sevgili Tanrı”, veya“ Sevgili Cennetteki Baba ”,“ Cennetteki Babamız ”veya basitçe“Tanrı anlayışının sonucu olarak, buzdolabında iki üç günden fazla durmayan küçük şişeler elinizin altında bulunur. Tereddüt cümleleri ve 10 örnek nelerdir? W tereddütlü cümleler bunlar tam olarak konuşmacının ilettiği şeyle ilgili bir şüphesini veya olasılığını ifade ettiği ifadelerdir. Tarafından örnek Belki partiye giderim. Tarafından örnek Belki başka bir konaklama yeri arar. ... Bu bulmacanın çözümü 9 harftir ve P A harfi ile başlar Aşağıda, Aynı Harfler İle Başlayan Bir Cümle Veya Tümlecikte Her Sözcüğün Kararlı Ses Yinelenmesi için doğru cevabı bulacaksınız, eğer bulmaca'ü bitirmek için daha fazla yardıma ihtiyacınız olursa navigasyonunuza devam edin ve Arama fonksiyonumuzu deneyin. cevabı biliyor musun? benzer bulmaca Aynı veya benzer kelimelerin cümlede yinelenmesi "şikayetim var cümle yasaktan" diye başlayan şarkı Ağaçların, bir karenin dört köşesine ve ortasına gelecek biçimde dikilmesi ve bu düzenin yinelenmesi Aşının tutması için yinelenmesi Belli bir aletle yapılan açı ölçmesinin duyarlılığını artırmak için ölçmenin yinelenmesi yöntemi Gazelin ilk beytinin dışındaki beyitlerde yer alan dizelerden birinin son beyitte yinelenmesi Tek ya da çok sayıda çıbanın vücudunun çeşitli yerlerinde sık sık yinelenmesi ya da süreklilik kazanması Aynı cümle veya kelimenin birçok defa tekrarlanması Etkiyi arttırmak amacıyla, aynı kelimenin, birbiri ardına gelen iki cümle b Tersinden okununca gene aynı anlamı veren söz ya da cümle Tersten okunuşu aynı olan kelime veya cümle Tersten okuyunca aynı anlamı veren sözcük, cümle Tersten de aynı cümle, kesti geveze tez Tersten de aynı olan cümle, uğur motora sar o Tersten okunuşu aynı olan cümle, iki kerede yap Tersten aynı olan cümle, koyana yoklama yasak Tersi de aynı cümle, aç koy, okunur o parça Tersi de aynı olan bir cümle, çene çalma da Besinlere katılan ve onların kararlı emülsüyon haline gelmesini sağlayan katkı maddesi Güçlü, kararlı Son Bulmacalar Friedrich wilhelm , alman filozof Yenilgiye uğrama, mağlubiyet Raskolnikovun öyküsünü anlatan dostoyevski romanı Suudi kadınların, ilk kez 2018de alabildiği belge Y kuşağı, 1980den bu yıla kadar doğanlara denir Atasözüne göre taşıma su ile dönmeyen alet Yüzüklerin efendisinin geçtiği hayali evren Sibirya topraklarında yaşayan türk halkı Popüler Sayfalar Matematik Dersi Telafi Sınavı 2015 875 Onluk Bozarak Çıkarma İşlemi Etkinlik Yaprağı 218 ziyaret2. Sınıf İhtiyaç Listesi 141 Din Kültürü Sınavı 254 Veli Toplantı Tutanağı Gündem Maddeleri 137 ziyaret Son Ziyaretler Tüm Dersler Test-4 Türkçe Okuma Anlama Metni Ve Soruları Yeni1. Sınıf Başarı Belgesi Eylül Ekim Ayı Serbest Etkinlik Faaliyet Planı YeniD Sesi Çalışmaları Yeni

aynı harfle başlayan kelimelerle cümle kurmak