Geleneksel Türk Tiyatrosu Hakkında Bilgi, Geleneksel Türk halk Tiyatrosunun Genel Özellikleri. Orta Asya’da yaşayan Türk boylarının sığır, yuğ, şölen adları verilen törenlerindeki gösteriler, gelenekli Türk tiyatrosunun ilk örnekleri sayılabilir. 11. yüzyılda İslâmiyet’i tamamen kabul etmiş olan Türkler, yeni Türktiyatrosu, Türkiye'de kırsal kesimlerdeki köy tiyatrosu ile kentlerdeki halk tiyatrosunu içeren geleneksel Türk tiyatrosu ve 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti 'ndeki Batılılaşma hareketi ile ortaya çıkan batılı tarzdaki Türk tiyatrosunu ifade eder. Başka toplumlarda olduğu gibi Türk toplumunda da tarih GelenekselTürk Tiyatrosu’nun en renkli ve en zengin türü olan, yüzyıllar boyunca konuları, oyun kiileri ve müziği ile geni bir kitleyi etkileyen karagöz oyununun Bu tipler genel olarak şöyledir: Karagöz: Karagöz, oyunun asıl iki kişisinden biridir. Arkadaşı Hacivat ile birlikte aktif bir role sahiptir. Son derece cesur ve gözü pektir. Bu sebeple de çoğu zaman başı belaya girer. Ve her olaydan Hacivat’ın yardımı ile kurtulur. Kişilik olarak Hacivat’ın tam tersidir. GelenekselTürk Gölge Tiyatrosu Karagöz uygun fiyat, hızlı kargo ve kapıda ödeme seçenekleriyle kitapsepeti.com ’da. Geleneksel Türk Gölge Tiyatrosu Karagöz avantajlı fiyatlarıyla hemen satın almak için tıklayın! gelenekseltürk tiyatrosu batılılaşma öncesi türk kültürünün tiyatrosudur islami yaşam ilkelerinin esnaf localarının ve sarayın yönlendirmeleri ile biçimlenen geleneksel kültürün içindeki köylü ve halk tiyatrosu türlerini kapsar köylerde oynanan seyirlik oyunlar dışında kalan halk tiyatrosu genellikle kentlerde en çok da istanbul'da gelişmiştir geleneksel türk Ton4sFm. 1121 Son Güncelleme 1122 Çoğunlukla sahne olmadan güldürü amaçlı ele alınmış, zaman içerisinde çok daha profesyonel noktaya ulaşmıştır. Ayrıca değişik dönemlerde farklı amaçlar altında ele alınarak, değişik konuları izleyici aktarmıştır. Geleneksel Türk Tiyatrosu Özellikleri Nelerdir? Geçmişten günümüze pek çok farklı dönemde ele alınmış olan Geleneksel Türk Tiyatrosu, belli başlı özellikleri ile sahneye yansır. - Genel olarak yazılı bir metne sahip değildir. - Kukla, meddah, karagöz ve orta oyunu gibi seyirlik gösterileri sahiptir. - Şarkı ve dans ile beraber sözleri dayanan bir yapısı bulunur. - Daha çok güldürü öğesi ön plandadır. - Genellikle sahnesiz bir tiyatro olarak ele alınır ve gerçekleşir. Genel çerçevede yukarıda öne çıkan farklı özellikleri eşliğinde Geleneksel Türk Tiyatrosu uygulanır. Çok eski döneme dayandığı için günümüze kadar oldukça fazla de değişkenlik gösteren bir yapıya sahiptir. Deyimler ve Anlamları - En Çok Bilinen Deyimler Sözlüğü - Kısa Uzun Deyim Örnekleri Geleneksel Türk Tiyatrosu Örnekleri Farklı özelliklere sahip olması ile birlikte, değişik konular üzerinden pek çok Geleneksel Türk Tiyatrosu örnekleri bulunur. - Meddah - Orta oyunu - Karagöz - Kukla - Köy seyirlik oyunlar - Hokkabazlık Genelde insanları güldürmek ve onları eğlendirmek amaçlı ele alınan bir yapıya sahiptir. Meydanlarda gerçekleştirilir ve herhangi bir metni bulunmaz. Yani anlık olarak ele alınır ve bu doğrultuda gerçekleştirilir. İçerisinde şarkı ve dans ile birlikte sözler yer alsa bile, bunlar yazılı şekilde metne geçmez. Geleneksel Türk Tiyatrosunun Kökeni Nedir? Geleneksel Türk Tiyatrosu konusunda kökeni açısından belli bir yaklaşım ön plana çıkar. Bu yaklaşım dahilinde Osmanlı İmparatorluğu'nda halk arasında yetişmiş, yetenekli kişilerin sanatlarını sokaklarda icra etmesi ile ortaya çıkmıştır. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun kentlerinde yetişmiş olan kişilerin gerçekleştirmiş olduğu bir tiyatro türü olarak öne çıkar. Başta komediyi ele alan ve ülkenin her noktasına yayılan geleneksel Türk tiyatrosu, hiçbir metin olmadan doğaçlama bir şekilde gerçekleştirilir. Hacivat ve Karagöz Oyunu Tarihi ve Ortaya Çıkışı Hikayesi Hakkında Bilgi Hacivat ve Karagöz Oyunu Tarihi ve Ortaya Çıkışı Hikayesi Hakkında BilgiHacivat ve Karagöz Oyunu YapılışıKaragöz Oyunu Kaç Bölümden OluşurKaragöz Oyununun ÖzellikleriKukla Oyunu HakkındaSeyirlik halk oyunlarındandır. Bir gölge oyunu olan türün başlıca kahramanı olan Karagöz cahil halk tipini; Hacivat ise aydın ya da yarı aydın tipi temsil eder. Deriden kesilen ve “tasvir” denen birtakım bi­çimlerin, arkadan ışıklandırılmış beyaz bir perdeye yansıtılması temeline dayanır. Bu oyununun kökeni ve Karagöz ile Hacivat’ın kim oldukları konusunda farklı görüşler vardır. Rivayetlere göre Karagöz, Trakyalı bir demirci ustasıdır ve bir cami yapımında Bursa’da, caminin ustabaşısı Hacı İvaz Hacivat ile tanışır ve kısa bir süre sonra aralarında eğlenceli bir söyleşi başlar. Bu söyleyişiye öteki kişiler de katılır. Durumu öğrenen Orhan Gazi, Karagöz’ü idam ettirir; Hacivat ise hacca giderken eşkıyalar tarafından öldürülür. Bu olaydan sonra pişman olan Orhan Gazi, Şeyh Küşteri’ye Hacivat ile Karagöz arasındaki gülünç söyleşi ve olayları perdeye aktarmasını söyler. Karagöz oyunu 17. yüzyıldan Osmanlının son zamanlarına dek Türkiye’de çok yaygınlaşmıştır. Hacivat ve Karagöz Oyunu Yapılışı Deriden yapılmış kahramanların renkli figürlerinin, ardından aydınlatılmış bir perdeye yansıtılması esasına dayanan halk tiyatrosuna “gölge oyunu” adı verilir. Karagöz oyunu hayali, hayalbaz veya Karagözcü denilen bir kişi tarafından oynatılan bir gölge oyunudur. Karagözcü kuklaları hareket ettirirken aynı zamanda kahramanların konuşmalarını da seslendirir. Yanında şarkı söyleyen ve def çalan yardımcıları bulunur. Karagöz’de sahne yerine ardından aydınlatılmış bir beyaz perde bulunur. Oyunun kahramanlarını deriden kesilmiş çeşitli insan, hayvan ve eşya figürleri oluşturur. Karagöz oyunu 191 Oyunda asıl kahramanlar Karagöz ve Hacivat’tır. Bunların dışında Osmanlı İmparatorluğu içinde yer alan her kesimden insan Arnavut, Laz, Rum vb. bulunur. Karagöz dışa dönük, içi dışı bir, olduğundan başka gözükmeyen, yoksul bir halk tipidir. Halkın sağduyusunu ve törelerini yansıtır. Hacivat’ı dolandırmak gibi küçük kusurları hoş görülür çünkü o, ortağı tarafından daha büyük ölçüde dolandırıldığının farkındadır. Dürüst ve açık sözlüdür. Sürekli geçim derdinde olan Karagöz, ekmek parası için sevmediği ve beceremediği işleri yapmak zorunda kalır. Cesur ve gözü pektir. Dilencilik yapmaz, emeği karşılığı para kazanmak ister. Parası olduğunda gönlü yüce ve eli açıktır. Çabuk kanan çocuksu bir iyimserliği vardır. Hacivat gölge oyununda Karagöz tipinden sonra ikinci en önemli tiptir. Hacivat yarı aydın, Osmanlıca konuşmaya özenen, saman altından su yürüten, kurnaz, çıkarını düşünen bir Osmanlı tipidir. Herkesin huyuna suyuna giderek işini yürüten, içten pazarlıklı, ölçülü, her kalıba girebilen, çıkarı için olan biteni görmezlikten gelebilen bir tiptir. Biraz “mürekkep yaladığı” için yarım yamalak da olsa biraz şundan biraz bundan haberi olan bir yarı aydın tipidir. Görgü kurallarına uyar ama samimi değildir. Karagöz Oyunu Kaç Bölümden Oluşur Giriş Mukaddime Hacivat müzik eşliğinde bir semai okuyarak perdeye girer; “Of, hay Hak” diyerek perde gazelini söyler, dua ederek Karagöz’ü çağırır. Karagöz, Hacivat’ın çıkardığı gürültüye kızar, perdeye gelir, kavga ederler. Muhavere Karşılıklı Konuşma Asıl oyundan bağımsız bir bölümdür. Hacivat ile Karagöz arasında geçen bir konuşmadır. Hacivat’ın “Vay Karagöz’üm, benim iki gözüm merhaba.” sözü ile başlayıp parçanın sonuna kadar devam eden kısımdır. Fasıl Oyun Asıl oyunun yer aldığı bu bölümde konuya uygun olarak çeşitli tipler perdeye gelir. Bunlar kendi ağız özellikleriyle taklitler yaparak konuşur. Olaylar bir yerde düğümlenir kabadayı vb. bir tipin perdeye gelmesiyle düğüm çözülür. Bitiş Karagöz ile Hacivat’ın aralarındaki konuşma kavga ile son bulur. Hacivat “Yıktın perdeyi eyledin virân. Varayım sahibine haber vereyim hemân.” diyerek perdeyi terk eder. Karagöz de “Her ne kadar sürçülisan ettikse affola.” diyerek oyunu bitirir. Karagöz Oyununun Özellikleri * İslamiyeti kabul eden Osmanlı toplumunun dilini, inançlarını, siyasal ve sosyal olaylara bakışını, gelenek – görenek ve zanaatlarını, yansıtan zengin bir kaynaktır. * Karagöz oyunundaki metinler halkın ortak malıdır. Olayları kimin düzenlediği belli değildir. * Oyundaki konuların sözlerini, her oyuncu, oyun anında kendine göre ayarlar. Dolayısıyla oyunun önceden hazırlanmış bir metni yoktur, oyun doğaçlamaya dayalıdır. * Karagöz oyunu; başlangıç Hacivat’ın sahneye gelişi, muhavere Karagöz’le Haciva-tın karşılıklı konuşması, fasıl asıl konu ve bitiş perdeden çekilme gibi dört bölümden oluşur. * Oyunda Karagöz, cahil halk tipini, Hacivat ise aydın kişileri temsil eder. * Oyunda her meslek, yöre ve sınıftan insan rol alır; herkes kendi şivesiyle konuşur. Bu kişilerden bazıları şunlardır Çelebi genç bir mirasyedi, Beberuhi cüce ve aptal, Tuzsuz Deli Bekir sarhoş, Efe zorba, Zenne kadın, Kayserili pastırmacı, Arnavut bahçıvan, Acem zengin, Yahudi bezirgan., vb. Kukla Oyunu Hakkında Kukla hareketli yerleri iplikle sanatçının parmaklarına bağlanarak veya eldiven gibi bir kesit kullanılarak bir perdenin üzerinden oynatılan, bez, karton vb. hafif nesnelerden yapılmış insan ve hayvan figürlerine verilen addır. Anadolu’da yaşayan korçak, kudurcuk, kaburcuk, koğurcak gibi isimlerle yaşayan kukla seyirlik oyunların en eskilerindendir. Konusunu günlük yaşamdan ve edebî hikayelerden alan kukla bir hareket ve hacim oyunudur. 14. yy’dan bu yana oynatıldığı bilinmektedir. Türk kuklasında kişilerin özellikleri, Karagöz ve orta oyunundaki gibi kesin çizgilerle belirtilmemiştir. Kuklada iki tane başkahraman bulunmaktadır. Bunlar İbiş ve İhtiyardır. İbiş kurnaz ve hazırcevaptır. Kaba bir dil kullanır. Biçimsiz bir şapkası vardır püskülü sağa sola sallanır. İhtiyarın uşağıdır, efendisine bağlıdır. İhtiyar ise varlıklı bir kişidir. Kukla oyunları konularını Karagöz ve orta oyunu oyunlarından ya da halk hikâyeleri ve efsanelerden almaktadır. Ülkemizde ipli kukla, el kuklası, araba kuklası, iskemle kuklası gibi türlerle bilinen kukla sanatı 19. yy sonlarında önemini kaybetmeye başlamıştır. Cumhuriyet döneminde sınırlı sayıda sanatçı yaşatmaya çalışmıştır. Günümüzde çok sayıda kukla sanatçısı yeni oyunlarla daha çok çocuk tiyatrosu tarzında bu sanatı sürdürmeye çalışmaktadır. Türk Tiyatrosu Sayfasına Dönmek için TIKLAYIN Tiyatro Ana Sayfasına Dönmek İçin TIKLAYIN Genel

geleneksel türk tiyatrosu karagöz özellikleri