gfff. Bir cisme uygulanan kuvveti etkisiz hale getirmek için cisme uygulanması gereken ikinci kuvvet nasıl olmalıdır? Bu konuyu dengelenmiş kuvvetler kapsamında ele almak gerekir. Konuyu biraz detaylandırarak anlatalım. Kısa ve öz isteyenler için 4. paragraftan yani resimden sonrasını alabilirler. Bir cisme, birden fazla kuvvet etki edebilir. Bu kuvvetler farklı yönlerde uygulanmış olabilir. Uygulanan kuvvetler, kaç tane olursa olsun cisim ya bir yönde hareket eder ya da hiç hareket edemez. Bu durum aslında uygulanan kuvvetlerin toplamından bir kuvvetin ortaya çıktığını gösterir. Uygulanan toplam kuvvet hangi yöndeyse cisim o yönde hareket eder. Bu şekilde iki ya da daha fazla kuvvetin yaptığı etkiyi, tek başına yapabilen kuvvete net kuvvet bileşke kuvvet denir. Bazen birden fazla kuvvet uygulandığında kuvvetler birbirinin etkisini yok eder. Cisim duruyorken birbirinin etkisini yok eden kuvvetler etkisinde kalırsa o cisim hareket etmez. Bu durumda kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır. Bu şekilde bileşkesi sıfır olan kuvvetlere, dengelenmiş kuvvetler denir. Bir cisme, zıt yönlü ve eşit büyüklükte kuvvetler uygulandığında kuvvetler, birbirlerinin etkisini yok eder. Bu nedenle net kuvvet sıfır olur. Net kuvvet sıfır iken durmakta olan bir cisim hareket etmez. Updated 14 Ekim 2015 at 1526
Hareket ile kuvvet arasındaki ilişki; Bir cisme kuvvet uygulandığında, hareket eden bir cismi durdurur, duran cismi hareket ettirir. Cismin hareketini sağlayan şey kuvvettir. Kuvvet, enerji ve hareket arasında nasıl bir ilişki vardır? Etkinliğinizde çekerek kuvvet uyguladığınız bilye, konumundan dolayı enerji kazanır. Konumundan dolayı enerji kazanan bilyeyi elinizden bıraktığınızda hareket eder. Hareketli cisimlerin sürati, sürati olan cisimlerin ise hareketlerinden dolayı enerjileri vardır. Bilyenin hareketinden dolayı sahip olduğu enerjiye hareket enerjisi adı verilir. Hareketli bilye, çarptığı diğer bilyelere enerjisinin bir kısmını ya da tamamını aktarır. Bu nedenle hareketli bilye, çarptığı diğer bilyeleri de harekete geçirir. Bu durum bize hareketsiz cisimlerin enerjiye sahip olmadığını düşündürmemelidir. Hareketsiz cisimler bulundukları durumdan dolayı enerjiye sahiptir. Updated 07 Kasım 2013 at 1233
KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ VE KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ ➡Günlük yaşantımızda yaptığımız işlerde kuvvet etkisi vardır. Saçlarımızı tarayabilmemiz, dişlerimizi fırçalayabilmemiz, dolap kapağını açıp kapatabilmemiz, bilgisayar tuşlarına basabilmemiz kuvvet etkisiyle gerçekleşir.➡Yukarıda verdiğimiz örneklerden de yola çıkarak kuvveti tanımlayabiliriz. Duran bir cismi harekete geçirebilen, hareket halindeki bir cismi durdurabilen, cisimlerde şekil değişikliği yapabilen, hareket eden bir cismin yönünü ve süratini değiştirebilen etkiye kuvvet denir. ➡Topa vururken, bisiklet sürerken,musluğu açıp kapatırken, eşyaların yerlerini değiştirirken, elektrik düğmesini açıp kapatırken kuvvet uygularız. ➡Bayrağımızı dalgalandıran, gemilerin suyun üzerinde kalmasını, mıknatısların bazı cisimleri çekmesini, havaya atılan bir cismin yere düğmesini sağlayan kuvvetler doğada var olan kuvvetlerdir. ➡Bazı cisimleri hareket ettirmek için büyük kuvvetlere ihtiyaç duyarız. Bir bebek arabasını itmek kolayken bir otomobili itmek zordur. Elektrik düğmesini açmak için uygulanan kuvvetle, bir çocuğu kaldırmak için uygulanan kuvvet aynı değildir. ➡Kuvvetin büyüklüğü, kuvvetin esnek cisimler üzerindeki etkilerinden faydalanarak ölçülebilir. Kuvvetin etkisiyle şekil değiştiren ve kuvvetin etkisi ortadan kalktığında eski haline geri dönen cisimlere esnek cisimler denir. Yay, sünger, lastik gibi cisimler, esnek cisimlerdir. Dinamometre ➡Kuvvet ölçen alet dinamometredir. Dinamometreye kuvvet ölçer de denir. Dinamometrenin içinde sarmal yay vardır. Uygulanan kuvvet yayın uzamasına sebep olur. Kuvvet ne kadar fazla olursa yaydaki uzama da o kadar fazla olur. Yaydaki uzama miktarına göre ölçüm yapılır. Dinamometrelerde, ölçüm yapmak için eşit bölmelendirilmiş ölçüm çubuğu veya gösterge bulunur. Bu göstergelerin her bir bölmesi belirli bir kuvvet değerini ölçer. ➡Dinamometre ile ölçülen kuvvet değerinin birimi Newton Nivtın olarak ifade edilir. İngiliz bilim insanı Isaac Newton’ın Ayzek Nivtın bilime yaptığı katkılardan dolayı kuvvet birimine Newton denmiştir. Newton N harfi ile gösterilir. ➡Dinamometrelerde kullanılan esnek cisimlerin belli bir esneme sınırı vardır. Bu sebeple farklı büyüklükteki kuvvetleri ölçmek için farklı dinamometreler üretilmiştir. Dinamometrenin ölçüm aralığı içinde bulunan yayların esnekliğine bağlıdır. Hassas ölçüm yapan dinamometrelerde ince ve esnekliği fazla yaylar kullanılır. ➡Dinamometrelerin üstünde ölçebilecekleri en büyük kuvvet değerleri yazılır. Dinamometreye ölçebileceğinden daha fazla kuvvet uygulanırsa içindeki yayın esnekliği bozulur ve dinamometre kullanılamaz hale gelir. ➡Dinamometrelerin ölçüm çubukları eşit bölmelendirilir. Dinamometrenin ölçebileceği en yüksek kuvvet değerini, ölçüm çubuğunun toplam bölme sayısına böldüğümüzde her bir bölmenin ölçtüğü kuvvet değerini hesaplamış oluruz.
Kuvvet cisimler üzerinde çeşitli etkilere sahiptir. Bu etkileri örnekleriyle inceleyelim. Kuvvet Hareketi bir cisme kuvvet uyguladığımızda cisim harekete geçebilir. Örneğin duran bir topa vurduğumuzda top hareket etmeye yeterince büyük değilse cisim hareket etmez. Örneğin duvara elimizle kuvvet uygularsak hareket ettiremeyiz Kuvvet Hareketi DurdurabilirHareketli bir cisme kuvvet uygulayarak durmasını sağlayabiliriz. Futbol oyununda kalecinin topu yakalaması buna örnek verilebilir. Hareketi Hızlandırabilir veya bir cisme uygulanan kuvvet hareketin hızını değiştirebilir. Örneğin salıncakta sallanan arkadaşımızı daha hızlı istersek hareketi hızlanır. Bisiklet sürerken frene bastığımızda oluşan kuvvet yavaşlamamızı sağlar. Kuvvet Cisimlerin Şeklini DeğiştirebilirOyun hamuruna kuvvet uygulayarak değişik şekiller veririz. Bu kuvvetin şekil değiştirme etkisine bir örnektir. Bir yayı çektiğimizde uzaması, kağıdın buruşturulması benzer örneklerdir. Kağıdın buruşturulması kalıcı şekil değişikliği, yayın uzaması geçici şekil değişikliğidir. Kuvvet Cisimlerin Yönünü oyununda hareket eden topa dokunarak arkadaşımıza pas verebiliriz. Böylece hareketin yönünü değiştirmiş oluruz.
Aşağıda kuvvet uygulanmadan cisimler hareket eder mi kısaca olarak ele alacağız. Kuvvet ve hareket birlikte değerlendirilen kavramlardır. Kuvvet uygulanan bir cismin şekli, boyutu, doğrultusu ve yönü değişebilir. Bunun için cismin diğer özellikleri de ön plana çıkmaktadır. Bu fiziksel özelliklerden biri de ağırlık olarak bilinmektedir. Cismin ağırlığı bir kuvvet oluşturmaktadır. Sürtünme kuvveti ve cismin ağırlığı toplandığında, üçüncü bir kuvvet bu kuvvetlerin üzerinde bir kuvvet olursa cisim harekete geçer. Bir futbol topunun harekete geçmesi ile bir binanın yıkılması için gereken kuvvetler farklı farklıdır. Bu nedenle de kuvvetin harekete geçirme özelliği cismin ağırlığını ve sürtünme kuvvetini aşan bir kuvvet olduğunda cismi harekete geçirebilir.
uygulanan kuvvet nedeniyle cismin biçiminin bozulması